اوراق اختیار فروش تبعی چیست؟ 📄
اوراق اختیار فروش تبعی یکی از ابزارهای مدیریت ریسک در بازار سرمایه است. با داشتن این اوراق، شما این امکان را دارید که در تاریخی مشخص، تعداد معینی از سهام خود در یک سهم خاص را با قیمتی از پیش تعیین شده به فروش برسانید.
به بیان سادهتر، اگر قیمت سهام شما کاهش یابد، این اوراق به شما اجازه میدهد سهم خود را با قیمت بالاتری که در اوراق مشخص شده بفروشید. این ویژگی باعث میشود که سرمایه شما در برابر ریسک کاهش قیمت سهام محافظت شود.
اطلاعات مربوط به قیمت اعمال (قیمت فروش مشخص شده) و تاریخ سررسید هر اوراق در اطلاعیه عرضه آن اوراق مشخص میشود. برای آشنایی بیشتر با ساختار بازار سرمایه میتوانید به مطلب آموزش رایگان بورس مراجعه کنید.
آشنایی با اصطلاحات کلیدی اوراق اختیار فروش تبعی
برای درک بهتر اوراق اختیار فروش تبعی، با چند اصطلاح مهم آشنا شوید:
سهم پایه: سهمی که اوراق اختیار فروش تبعی بر اساس آن طراحی شده است.
قیمت اعمال: قیمتی که ناشر اوراق متعهد است در تاریخ اعمال، اوراق را به آن قیمت تسویه کند.
تاریخ اعمال: تاریخ سررسید اوراق که تنها در آن زمان امکان اعمال اوراق وجود دارد.
دوره معاملاتی: بازه زمانی بین اولین و آخرین روز معاملاتی اوراق اختیار فروش تبعی.
سقف خرید: حداکثر تعداد اوراقی که یک شخص حقیقی یا حقوقی میتواند خریداری کند.
قیمت عرضه اوراق تبعی: قیمتی که توسط ناشر در بازار ارائه میشود.
کل حجم عرضه: تعداد اوراقی که ناشر منتشر میکند.
چگونه اوراق اختیار فروش تبعی را اعمال کنیم؟ 🖱️
اولین نکته برای اعمال اوراق اختیار فروش تبعی این است که از تاریخ سررسید آن آگاه باشید. این اوراق فقط در زمان سررسید قابلیت اعمال دارند و پس از آن منقضی میشوند.
اگر شما مشتری کارگزاری مفید هستید، کافی است در زمان سررسید به سامانه معاملاتی مفید آنلاین مراجعه کرده و درخواست اعمال اوراق خود را تا قبل از ساعت ۱۴ روز کاری سررسید ثبت کنید.
پس از ثبت درخواست، تنها امکان تغییر نحوه تسویه اوراق تبعی خود را خواهید داشت و دیگر امکان تغییر تاریخ یا تعداد اوراق وجود ندارد.
روشهای تسویه اوراق اختیار فروش تبعی
دارندگان اوراق تبعی میتوانند از سه روش تسویه برای دارایی خود استفاده کنند:
۱. تسویه نقدی (اول نقدی بعد فیزیکی)
در این روش، اگر قیمت پایانی سهم پایه در تاریخ سررسید کمتر از قیمت اعمال باشد، تفاوت بین قیمت اعمال و قیمت پایانی سهم به صورت نقدی به دارنده اوراق پرداخت میشود.
نکته مهم: سهم پایه در پرتفوی شما باقی میماند و تنها مابهالتفاوت قیمت به حساب شما واریز میشود.
۲. تسویه فیزیکی
در این روش، ناشر اوراق موظف است سهم پایه شما را با قیمت توافق شده در اوراق خریداری کند.
به عبارت دیگر، سهام شما به قیمت اعمال اوراق توسط ناشر خریداری شده و مبلغ آن به حساب شما واریز میشود. در نتیجه سهم پایه از پرتفوی شما حذف میشود.
۳. تسویه ترکیبی
در تسویه ترکیبی، میتوانید بخشی از اوراق خود را به روش فیزیکی و بخشی دیگر را به روش تسویه نقدی اعمال کنید.
به عنوان مثال، اگر ۱۰٬۰۰۰ ورقه تبعی در اختیار دارید، میتوانید ۵٬۰۰۰ برگه را فیزیکی و ۵٬۰۰۰ برگه دیگر را به روش اول نقدی بعد فیزیکی اعمال کنید.
توجه داشته باشید که پس از ثبت درخواست اعمال اوراق اختیار فروش تبعی، امکان لغو، حذف و ویرایش آن تا ساعت ۱۴ روز سررسید وجود دارد.
بنابراین با دقت و تحلیل کافی این کار را انجام دهید.
نکات مهم درباره اعمال اوراق تبعی
-
تنها اوراق اختیار فروش تبعی سهامدارانی که سهم پایه را تا روز سررسید نگه داشته باشند، قابل اعمال است.
-
مبلغ حاصل از تسویه اوراق تبعی به مانده حساب شما در سامانههای آنلاین اضافه میشود.
-
در صفحه اعمال اوراق در پنل کاربری، تنها اوراق خریداری شده در همان کارگزاری نمایش داده میشود.
-
نوع تسویه توسط ناشر تعیین میشود؛ بنابراین ممکن است برخی اوراق فقط به صورت نقدی یا فقط به صورت فیزیکی تسویه شوند.
-
کارمزد اعمال اوراق تبعی:
- تسویه فیزیکی: ۰.۵۵ درصد (۰.۰۵ درصد کارمزد اعمال + ۰.۵ درصد مالیات)
- تسویه نقدی: ۰.۰۵ درصد کارمزد اعمال
مثال عملی برای درک بهتر
فرض کنید در تاریخ ۱۵ بهمن ۹۹، سهم پترول دارای صف فروش با قیمت ۹۲۳۰ ریال بوده و قیمت اعمال اوراق تبعی آن ۱۴۷۳۰ ریال است.
-
در تسویه نقدی: ناشر ما به التفاوت قیمت ۱۴۷۳۰ و ۹۲۳۰ ریال را به تعداد اوراق تبعی اعمال شده پرداخت میکند و سهام پایه در پرتفوی شما باقی میماند.
-
در تسویه فیزیکی: ناشر اوراق تعداد اوراق تبعی اعمال شده را با قیمت ۱۴۷۳۰ ریال خریداری میکند و سهام پایه شما از پرتفوی شما حذف میشود.
در این مثال، روش تسویه فیزیکی در صورت امکان، معمولاً گزینه مناسبتری است.
اوراق اختیار فروش تبعی یک ابزار مفید برای مدیریت ریسک سرمایهگذاری در بورس است. با استفاده از این اوراق، میتوانید در صورت کاهش قیمت سهام، سرمایه خود را محافظت کرده و ضرر خود را محدود کنید.
با توجه به نوع تسویه و زمان اعمال اوراق، میتوانید بهترین استراتژی را برای مدیریت پرتفوی خود انتخاب کنید. تسویه نقدی برای حفظ سهام پایه و دریافت تفاوت قیمت و تسویه فیزیکی برای فروش سهام به قیمت اعمال، دو گزینه اصلی هستند.
با مطالعه دقیق اطلاعیه عرضه اوراق و بررسی تاریخ سررسید، قیمت اعمال و نوع تسویه، میتوانید از اوراق اختیار فروش تبعی بهترین استفاده را ببرید و ریسک سرمایهگذاری خود را کاهش دهید.
