معرفی کتاب

کتاب محاکمات میرزا رضای کرمانی نوشته محمدباقر گلپایگانی، یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی مربوط به دوران پایانی حکومت ناصرالدین شاه است. این اثر با تمرکز بر بازجویی‌ها، اعترافات و روایت‌های مستقیم میرزا رضا کرمانی، تصویری روشن از فضای اختناق، ظلم و نارضایتی‌های سیاسی و اجتماعی عصر قاجار ارائه می‌دهد. نویسنده با گردآوری بیانات میرزا رضا، نشان می‌دهد چگونه سیاست‌های سرکوب‌گرانه دوره ناصری بسیاری از اندیشمندان و آزادی‌خواهان را یا به مهاجرت واداشت یا به سمت اعتراض و شورش سوق داد. برای نمونه در بخشی از کتاب آمده است: «بیانات میرزا رضا بهترین تابلو است که تمام نکات سیاست ناصری را در ایران نشان می‌دهد. این سیاست “دور شو، گور شو” کار را به جایی رسانده که تمام مردم فهیم از کشور راه دیار بیگانه را در پیش گرفته‌اند…»
از نقاط قوت کتاب می‌توان به مستند بودن، زبان ساده، دسترسی به روایت‌های دست‌اول تاریخی و تحلیل غیرمستقیم فضای سیاسی دوره اشاره کرد. نقطه ضعف اثر، کوتاه بودن حجم کتاب و محدود بودن نگاه آن به بازجویی‌هاست که باعث می‌شود برخی لایه‌های تاریخی و اجتماعی عمیق‌تر پوشش داده نشود. با این حال، کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر، ترور ناصرالدین شاه و بررسی زمینه‌های فکری و سیاسی روشنفکران آن عصر، اثری ارزشمند و قابل‌اعتنا به شمار می‌رود.

معرفی نویسنده

محمدباقر گلپایگانی از پژوهشگران فعال حوزه تاریخ معاصر ایران است که آثارش بیشتر بر بازخوانی اسناد کمتر دیده‌شده دوران قاجار و پهلوی متمرکز است. شیوه او در نگارش، ترکیبی از روایت‌گری تاریخی و ارائه اسناد خام است؛ رویکردی که به خواننده امکان می‌دهد حوادث را نه فقط از نگاه پژوهشگر، بلکه از دل گفته‌ها و نوشته‌های شخصیت‌های اصلی آن دوران درک کند. گلپایگانی در این اثر نیز تلاش کرده با کمترین دخالت در متن، بازجویی‌ها و بیانات میرزا رضا کرمانی را همان‌گونه که ثبت شده‌اند، در اختیار مخاطب قرار دهد.

مشخصات کتاب

• نویسنده: محمدباقر گلپایگانی
•  زبان: فارسی
• فرمت فایل: PDF
•  حجم: ۲.۵ مگابایت
• تعداد صفحات: ۵۲ صفحه
• موضوع: تاریخ معاصر ایران، ترور ناصرالدین شاه، اسناد بازجویی‌ها