معرفی کتاب
«گلستان نیکبختی» یا «پندنامه سعدی» یکی از آن کتاب‌های کوچک اما گران‌سنگی است که در سال ۱۳۱۷ خورشیدی، همزمان با هفتصدمین سال تألیف گلستان سعدی، به همت سید محمدعلی جمال‌زاده منتشر شد. این اثر نه یک تصحیح انتقادی از گلستان است و نه شرحی مفصل بر آن، بلکه گزیده‌ای هوشمندانه از پندها و اندرزهای شیخ اجل سعدی شیرازی است که جمال‌زاده آن را با نثری روان و هدفی تربیتی گردآوری کرده است. کتاب در واقع نامه‌ای است از یک پدر به فرزندان ایران زمین؛ چنان‌که خود جمال‌زاده در مقدمه اشاره دارد، این گزیده را برای فرزندش فراهم آورده، اما مخاطب اصلی آن همه نسل جوان ایرانی است که به دنبال راه سعادت و نیکبختی می‌گردند .
محور اصلی کتاب، استخراج و دسته‌بندی نکات اخلاقی و پندآموز از گلستان سعدی است. جمال‌زاده در این رساله کوچک، راه دستیابی به سعادت را در کسب فضل و دانش، تقوا و هنرمندی می‌داند و یکی از راه‌های حق‌شناسی این نعمت‌ها را مطالعه در آثار بزرگان دین و خردمندان بیان می‌کند . او از میان انبوه حکایت‌ها و ابیات گلستان، آنچه را که به کار تربیت و اصلاح اخلاقی نسل جدید می‌آید برگزیده و با چیدمانی منظم، نکات اخلاقی ناب هر باب را به‌صورت جداگانه آورده است. این گزیده‌گری نشان‌دهنده نگاه اصلاح‌گرانه جمال‌زاده است؛ او که خود از روشنفکران دوره مشروطه و از دلسوزان فرهنگ ایران بود، در این کتاب کوشیده تا میراث سعدی را از حاشیه‌های افراطی و تکلف‌های ادبی دور کند و جوهره پندآموز آن را به خواننده امروزی عرضه دارد.
معرفی کتاب الکترونیکی (PDF) مثل یک مرد فکر کن، مثل یک زن رفتار کن اثر استیو هاروی
معرفی کتاب الکترونیکی (PDF) نیروی عظیم درون انسان اثر مؤسسه انگیزش موفقیت آمریکا
حال و هوای محتوای اثر، آمیزه‌ای است از حکمت کلاسیک فارسی و ذهنیت اصلاح‌طلبانه دوران معاصر. جمال‌زاده با آنکه متن سعدی را دست‌نخورده نقل می‌کند، اما گزینش و چیدمان او از یک منطق تربیتی مدرن پیروی می‌کند. در بخشی از متن کتاب می‌خوانیم: «طلب کردم ز دانایی یکی پند / مرا فرمود با نادان میوند / که گر دانای دهری خبر بائی / وگر نادانی ابله تر ببائی» . این ابیات که در گزیده جمال‌زاده نیز جای گرفته‌اند، نمونه‌ای از همان پندهای عملی و بی‌واسطه‌ای است که مخاطب امروزی می‌تواند بی‌درنگ با آن ارتباط برقرار کند. همچنین در جای دیگری از متن این گزیده، این حکایت شیرین سعدی نقل شده است: «ریشی درون جامه داشتم و شیخ از آن هر روز بپرسیدی که چون است و نپرسیدی کجاست. دانستم از آن احتراز می‌کند که ذکر همه عضوی روا نباشد و خردمندان گفته‌اند هر که سخن نسنجد، از جوابش برنجد» . این حکایت‌ها نشان می‌دهد که جمال‌زاده به‌دنبال پندهایی بوده که هم از نظر محتوایی سازنده باشند و هم از نظر ادبی دلنشین و قابل فهم.
نکات مهم کتاب را می‌توان در قالب نقاط قوت و ضعف و انتقادات بررسی کرد. نقاط قوت این اثر را می‌توان در چند محور خلاصه کرد: نخست، انتخاب هوشمندانه و هدفمند پندهاست؛ جمال‌زاده از میان صدها حکایت و بیت گلستان، آنچه را که برای تربیت نسل جدید و اصلاح اخلاق اجتماعی مفید می‌دانسته برگزیده و از پراکنده‌خوانی پرهیز کرده است. دوم، زبان ساده و بی‌تکلف کتاب است؛ برخلاف بسیاری از گزیده‌های گلستان که در دام شرح‌های پیچیده و حواشی طولانی می‌افتند، این کتاب زبانی روان و مستقیم دارد و برای مخاطب عام و جوان نوشته شده است. سوم، ارزش تاریخی و ادبی آن است؛ انتشار این گزیده در هفتصدمین سال گلستان، خود یک رویداد فرهنگی مهم در دوره پهلوی اول محسوب می‌شود و نشان‌دهنده تداوم سنت ادبی ایرانی در دوران معاصر است . نقاط ضعف و انتقادات را نیز می‌توان چنین برشمرد: نخست، حجم اندک کتاب (۳۱ صفحه) که طبعاً نمی‌تواند تصویری جامع از گلستان سعدی ارائه دهد و تنها چکیده‌ای از یک اثر عظیم است. دوم، برخی منتقدان بر این باورند که جمال‌زاده در این گزیده‌گری، سعدی را بیش از حد به یک «واعظ اخلاقی» فروکاسته و از ظرافت‌های ادبی و اجتماعی و انتقادی گلستان غافل مانده است. سوم، فقدان شرح و توضیح کافی برای مخاطب ناآشنا؛ اگرچه سادگی کتاب یک مزیت است، اما خواننده‌ای که با زبان کهن فارسی آشنایی کامل ندارد، ممکن است در درک برخی عبارات دچار دشواری شود. چهارم، نبود مقدمه‌ای مفصل درباره روش گزینش و معیارهای جمال‌زاده؛ خواننده نمی‌داند بر چه اساسی برخی حکایت‌ها انتخاب و برخی دیگر حذف شده‌اند .
معرفی نویسنده
سید محمدعلی جمال‌زاده (۱۲۷۴–۱۳۷۶) را به‌حق «پدر داستان کوتاه فارسی» و پیشوای سبک رئالیسم در ادبیات معاصر ایران لقب داده‌اند . او در اصفهان و در خانواده‌ای روحانی و مشروطه‌خواه به دنیا آمد؛ پدرش سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی، از خطیبان مبارز و از رهبران مشروطه بود که در راه آزادی جان باخت . همین پیشینه خانوادگی، نگرش اصلاح‌طلبانه و دلسوزی عمیق نسبت به سرنوشت ایران را در او نهادینه کرد. جمال‌زاده تحصیلات خود را در بیروت و سپس در فرانسه و سوئیس ادامه داد و در رشته حقوق از دانشگاه دیژون دانش‌آموخته شد . او در جریان جنگ جهانی اول به برلین رفت و به کمیته ملیون ایرانی پیوست و در انتشار مجله «کاوه» با سید حسن تقی‌زاده همکاری کرد .
جمال‌زاده با مجموعه داستان «یکی بود یکی نبود» (۱۳۰۰ شمسی) انقلابی در نثر فارسی ایجاد کرد و با زبانی ساده، طنزآمیز و سرشار از اصطلاحات عامیانه، راهی تازه پیش پای نویسندگان ایرانی گذاشت . اما او تنها داستان‌نویس نبود؛ پژوهشگر تاریخ و ادبیات، مترجم، ایران‌شناس و از دلسوزان زبان فارسی نیز بود. کتاب «گلستان نیکبختی یا پندنامه سعدی» یکی از آثار غیرداستانی اوست که نشان می‌دهد جمال‌زاده نه تنها در فرم و ساختار داستان‌نویسی نوآور بود، بلکه به محتوای اخلاقی و تربیتی فرهنگ ایرانی نیز توجهی عمیق داشت. او باور داشت که نویسنده ایرانی باید «شاگرد مکتب خود» باشد و از ادبیات کلاسیک غافل نشود . عمر طولانی او (بیش از یک قرن) و زندگی در غربت، هرگز نتوانست پیوند عاطفی و فکری‌اش را با ایران قطع کند؛ او خانه‌اش را با قالی و قلمکار و اشیای ایرانی آراسته بود و هر روز کتاب فارسی می‌خواند .
مشخصات کتاب
- نام کامل کتاب: گلستان نیکبختی (پندنامه سعدی)
- نام نویسنده (به کوشش): سید محمدعلی جمال‌زاده
- ناشر: شرکت مطبوعات
- سال انتشار: ۱۳۱۷ خورشیدی
- تعداد صفحات: ۳۱ صفحه
- موضوع: گزیده‌ای از پندها و اندرزهای منثور گلستان سعدی
گلستان نیکبختی یا پندنامه سعدی
کتاب رایگانلینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود گلستان نیکبختی یا پندنامه سعدی
