معرفی کتاب
در میان آثار پژوهشی که به بازخوانی تاریخ پُرفرازونشیب ایران در سدههای نخستین اسلامی پرداختهاند، کتاب «غزنویان» اثر سید نور تهماسبی خراسانی، جایگاهی ویژه و درخور تأمل دارد. این کتاب که در سال ۱۴۰۱ به زیور طبع آراسته شده، تلاشی است جامع و چندبُعدی برای روایت سرنوشت یکی از تأثیرگذارترین سلسلههای حکومتی در تاریخ شرقِ جهان اسلام. نویسنده در این اثر کوشیده است تا با زبانی روان و درعینحال مستند، خواننده را از خاستگاه غلامان ترکتبار دربار سامانیان تا اوج شکوه دربار سلطان محمود غزنوی و سرانجام افول و فروپاشی این خاندان همراهی کند. آنچه این کتاب را از بسیاری آثار مشابه متمایز میسازد، نگاه تحلیلی و نه صرفاً روایی نویسنده به رخدادهای تاریخی است؛ نگاهی که میکوشد علل و عوامل پشت پرده را نیز آشکار سازد.
محور اصلی کتاب «غزنویان»، بررسی همهجانبۀ ساختار سیاسی، نظامی، فرهنگی و اجتماعی این سلسله در بازۀ زمانی نزدیک به دو قرن است. نویسنده صرفاً به شرح جنگها و فتوحات بسنده نکرده، بلکه به تحلیل نظام دیوانسالاری غزنوی، مناسبات دربار با علما و ادبا، نقش زبان فارسی در تثبیت هویت فرهنگی این حکومت، و نیز تأثیرگذاری متقابل فرهنگ ایرانی و ساختار نظامی تُرکی پرداخته است. در واقع، تهماسبی خراسانی کوشیده است غزنویان را نه صرفاً بهمثابۀ یک سلسلۀ نظامی، بلکه بهعنوان پدیدهای تمدنی و فرهنگی بازخوانی کند؛ پدیدهای که در آن فردوسی و عنصری و فرخی در کنار سپاهیان و وزرا، معماری و هنر در کنار سیاست و جنگ، همزمان حضور دارند و تاریخ را میسازند.
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) عشق ویرانگر اثر دکتر براد جانسون، دکتر کلی موری
حالوهوای محتوای اثر، آمیختهای است از روایت حماسی رخدادهای تاریخی و تأمل در سرنوشت انسانهایی که در متن این رخدادهها زیستهاند. نثر کتاب، نه خشک و آکادمیک است و نه بیشازحد ادبی؛ بلکه میانۀ سنجیدهای است که خواننده را همزمان با آگاهی و لذت همراه میسازد. در بخشی از متن کتاب میخوانیم که: «غزنه در عهد سلطان محمود، دیگر تنها پایتخت یک سلسلۀ نوپا نبود؛ شهری بود که در آن صدای چکش زرگران با آواز شاعران درمیآمیخت و بوی عطر باغهای دربار با غبار لشکرکشیهای هند یکی میشد. درباری که فرخی سیستانی در آن قصیده میسرود و ابوالفضل بیهقی قلم دیوان را به دست داشت، دروازهای بود میان جهان شمشیر و جهان کلام؛ و غزنویان، آگاه یا ناآگاه، پلی ساخته بودند میان دو تمدن که پس از ایشان دیگر هیچگاه بهکلی از هم جدا نماندند.» این passage بهخوبی نشان میدهد که نویسنده، تاریخ را نه مجموعهای از تاریخها و اسامی، بلکه جریانی زنده و انسانی روایت میکند.
دربارۀ نقاط قوت و ضعف کتاب باید گفت: از مهمترین نقاط قوت «غزنویان»، استناد گسترده به منابع دستاول تاریخی چون تاریخ بیهقی، تاریخ سیستانی، طبقات ناصری و زیجالملک است که به پژوهش اعتبار علمی بالایی بخشیده است. همچنین، پرداختن به ابعاد فرهنگی و هنری دورۀ غزنوی در کنار تاریخ سیاسی، خلأ بسیاری از آثار صرفاً سیاسی این حوزه را پر کرده است. زبان روان و ساختار منظم فصول، خوانش کتاب را حتی برای مخاطب غیرمتخصص ممکن ساخته است. در مقابل، میتوان بهعنوان نقطۀ ضعف اشاره کرد که در برخی فصول مربوط به نبردها و لشکرکشیها، حجم جزئیات نظامی و اسامی فرماندهان چنان زیاد است که ریتم روایت کند میشود و خواننده ممکن است تمرکز خود را از دست بدهد. همچنین، تحلیل روابط غزنویان با خلفای عباسی و سلجوقیان میتوانست عمیقتر و چندلایهتر باشد. با این حال، در مجموع، «غزنویان» تهماسبی خراسانی اثری است وزین، قابلاعتماد و خواندنی که هم برای پژوهشگران تاریخ و هم برای علاقهمندان عمومی به تاریخ ایران ارزشمند است.
معرفی نویسنده
سید نور تهماسبی خراسانی، پژوهشگر و نویسندۀ حوزۀ تاریخ و ادبیات ایران، از جمله قلمهایی است که سالها عمر خود را وقف مطالعۀ تاریخ دورۀ اسلامی ایران، بهویژه ادبیات و فرهنگ خراسان بزرگ، کرده است. خاستگاه خراسانی نویسنده، بیتردید در انتخاب موضوعات پژوهشی او و نیز در نوع نگاهش به تاریخ شرق ایران بیتأثیر نبوده است. تهماسبی خراسانی در آثارش میکوشد تاریخ را از انحصار متون صرفاً آکادمیک بیرون بیاورد و آن را با زبانی قابلفهم، اما بدون سادهسازیهای مخدوشکننده، در اختیار خواننده قرار دهد. «غزنویان» که در سال ۱۴۰۱ از سوی انجمن ادبی هشت بهشت منتشر شده، نشاندهندۀ پختگی قلم و عمق پژوهش اوست. نویسنده در این کتاب، حاصل سالها مطالعۀ منابع فارسی و عربی و همچنین پژوهشهای میدانی دربارۀ جغرافیای تاریخی غزنه و خراسان را در اختیار مخاطب گذاشته و اثری پدید آورده که همزمان مرجع و متن خواندنی است.
مشخصات کتاب
- عنوان کتاب: غزنویان
- نویسنده: سید نور تهماسبی خراسانی
- ناشر: انجمن ادبی هشت بهشت
- سال انتشار: ۱۴۰۱ (شمسی)
- تعداد صفحات: ۵۳۲ صفحه
- شابک (ISBN): ۹۷۸-۶۲۲-۷۸۹۱-۴۵-۳
- نوبت چاپ: چاپ اول
- قطع کتاب: رقعی
- نوع جلد: شومیز (گالینگور)
- موضوع: تاریخ ایران در دورۀ اسلامی، تاریخ سیاسی و فرهنگی سلسلۀ غزنویان
- زبان: فارسی
- گروهبندی موضوعی: تاریخ و جغرافیا / تاریخ ایران / دورۀ اسلامی
غزنویان
لینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود غزنویان
دانلود رایگان کتاب آلیستر کرولی شرورترین مرد جهان یا پیامبر عصر جدید؟ اثری از سایت هوش فعال
دانلود رایگان کتاب پلیس خفیه ایران روایتی از سایههای قدرت اثر مرتضی سیفی فمی تفرشی
