معرفی کتاب
کتاب «مرگ یزدگرد» یکی از نمایشنامههای برجسته بهرام بیضایی است که با نگاهی متفاوت به یکی از روایتهای مهم تاریخ ایران، مخاطب را به دنیایی از تردید، حقیقت، قدرت و قضاوت میبرد. این اثر برخلاف روایتهای معمول تاریخی، تلاش نمیکند صرفاً داستان مرگ یک پادشاه را بازگو کند؛ بلکه با قرار دادن شخصیتهای مختلف در برابر یک اتفاق مبهم، این پرسش را مطرح میکند که آیا همیشه میتوان به حقیقتی قطعی دست پیدا کرد؟ بیضایی در این نمایشنامه از تاریخ بهعنوان بستری برای پرداختن به مسائل عمیق انسانی و اجتماعی استفاده میکند.
محور اصلی کتاب، ماجرای کشتهشدن یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی است. پس از مرگ پادشاه، جسد او در آسیابی پیدا میشود و آسیابان، همسر و دخترش در مظان اتهام قرار میگیرند. گروهی از فرماندهان و بزرگان برای روشنشدن ماجرا به سراغ این خانواده میروند و تلاش میکنند بفهمند چه کسی پادشاه را به قتل رسانده است. اما روایتهای مختلفی که از سوی شخصیتها مطرح میشود، ماجرا را پیچیدهتر میکند. هرکدام از افراد داستان، اتفاقات را از زاویه دید خود تعریف میکنند و همین تفاوت روایتها باعث میشود مرز میان حقیقت، دروغ، ترس و مصلحت بهتدریج مبهم شود.
بخاری برقی مایدیا مدل QH2800
برای مشاهده قیمت و خرید کلیک کنید
بررسی محصول ←
بخارپز سنکور مدل SPR 6100BK
همین حالا قیمت را ببینید و خرید کنید
بررسی محصول ←
سشوار برسدار حالتدهنده حرفه اي 1080 وات دایسون مدل Airsmooth
جهت بررسی قیمت و خرید اینجا کلیک کنید
بررسی محصول ←
کوله پشتی حمل کودک دیوتر مدل KidComfort
مشاهده قیمت و خرید از دیجیکالا
بررسی محصول ←حالوهوای محتوای اثر، جدی، پرتنش و سرشار از گفتوگوهای تأملبرانگیز است. نویسنده با استفاده از فضایی شبیه به بازجویی و محاکمه، مخاطب را در موقعیتی قرار میدهد که باید روایتهای متفاوت را کنار هم بگذارد و درباره درستی آنها فکر کند. در این نمایشنامه، شخصیتها فقط درباره یک قتل صحبت نمیکنند؛ بلکه موضوعاتی مانند جایگاه قدرت، ترس از حاکمان، بیعدالتی، سرنوشت مردم عادی و تأثیر شرایط تاریخی بر زندگی انسانها نیز مطرح میشود. زبان نمایشنامه نیز حالوهوایی خاص دارد و در بسیاری از بخشها، گفتوگوها بهجای ارائه پاسخ روشن، پرسشهای تازهای ایجاد میکنند.
در بخشی از متن کتاب میخوانیم:دعای دستهجمعی بازیگران این عنوان در بخش پایانی نسخه اسکنشده دیده میشود و به پایانبندی نمایشی اثر اشاره دارد. برای نقل یک جمله دقیق از گفتوگوهای نمایشنامه، کیفیت پایین نسخه اسکنشده اجازه اطمینان از بازخوانی بیاشتباه متن را نمیدهد؛ بنابراین از بازسازی یا نسبتدادن جملهای غیرقطعی به نویسنده خودداری میکنیم.
از مهمترین ویژگیهای این نمایشنامه، شیوه روایت غیرخطی و چندصدایی آن است. بیضایی بهجای اینکه یک راوی معتبر برای تعریف ماجرا انتخاب کند، اجازه میدهد شخصیتها روایتهای متفاوتی ارائه دهند. همین ویژگی باعث میشود مخاطب در طول مطالعه، مدام درباره انگیزهها و حقیقت اتفاقات تجدیدنظر کند.
یکی از مهمترین نقاط قوت «مرگ یزدگرد»، ساختار خلاقانه و چندلایه آن است. نویسنده با ارائه روایتهای متفاوت از یک اتفاق واحد، مخاطب را به مشارکت در کشف حقیقت دعوت میکند. شخصیتپردازی، گفتوگوهای پرمعنا، استفاده از فضای تاریخی و پیوند دادن گذشته با مسائل اجتماعی و انسانی از دیگر ویژگیهای مثبت اثر هستند. همچنین زبان نمایشی و آهنگین بیضایی به متن هویتی ویژه بخشیده و آن را از یک نمایشنامه تاریخی معمولی فراتر برده است.
در مقابل، این اثر ممکن است برای خوانندگانی که به داستانهای ساده، خطی و پرحادثه علاقه دارند، کمی دشوار باشد. تعدد روایتها و تغییر مداوم زاویه دید گاهی باعث سردرگمی میشود و زبان ادبی و نسبتاً سنگین بعضی گفتوگوها نیز به تمرکز بیشتری نیاز دارد. از طرف دیگر، نمایشنامه پاسخ روشنی برای تمام پرسشهای مطرحشده ارائه نمیدهد و همین موضوع ممکن است برای مخاطبانی که به دنبال یک پایانبندی قطعی هستند، رضایتبخش نباشد.
در مجموع، «مرگ یزدگرد» اثری قابلتوجه در ادبیات نمایشی ایران است که ارزش آن تنها به بازگویی یک واقعه تاریخی محدود نمیشود. این نمایشنامه با طرح پرسشهایی درباره حقیقت، قدرت، عدالت و جایگاه انسان در برابر حاکمیت، فرصتی برای اندیشیدن به مسائل دیروز و امروز فراهم میکند. اگر به ادبیات نمایشی، تاریخ ایران و آثار چندلایه و تأملبرانگیز علاقه دارید، مطالعه این کتاب میتواند تجربهای ارزشمند باشد.
معرفی نویسنده؛ بهرام بیضایی
بهرام بیضایی یکی از چهرههای برجسته و تأثیرگذار ادبیات نمایشی و سینمای ایران است. او در پنجم دیماه ۱۳۱۷ در تهران متولد شد و بخش مهمی از فعالیت هنری خود را به نمایشنامهنویسی، فیلمنامهنویسی، کارگردانی تئاتر و سینما و پژوهش در زمینه اسطورهها، نمایشهای ایرانی و تاریخ فرهنگ ایران اختصاص داد. آثار او اغلب با نگاهی عمیق به تاریخ، اسطوره، هویت، قدرت و مسائل اجتماعی نوشته شدهاند.
بیضایی در طول فعالیت هنری خود نمایشنامهها و فیلمهای متعددی خلق کرد و به دلیل شیوه خاص روایتپردازی، توجه به زبان فارسی و استفاده خلاقانه از عناصر تاریخی و اسطورهای شناخته میشود. از آثار شناختهشده او میتوان به «پهلوان اکبر میمیرد»، «چهار صندوق»، «مرگ یزدگرد»، «باشو، غریبه کوچک»، «چریکه تارا» و «سگکشی» اشاره کرد.
یکی از ویژگیهای مهم آثار بیضایی، نگاه پرسشگرانه او به روایتهای رسمی تاریخ است. او در بسیاری از نوشتههایش سراغ شخصیتها و اتفاقاتی میرود که امکان بازخوانی و تفسیر دوباره دارند. «مرگ یزدگرد» نمونه روشنی از همین رویکرد است؛ اثری که بهجای تکرار یک روایت تاریخی، چند روایت متفاوت را مقابل یکدیگر قرار میدهد و مخاطب را به قضاوت درباره حقیقت دعوت میکند.
مشخصات کتاب
- نام کتاب: مرگ یزدگرد (مجلس شاهکُشی)
- نویسنده: بهرام بیضایی
- ناشر: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان
- شابک: 9789645512182
- تعداد صفحات: ۷۲ صفحه در نسخه چاپی معرفیشده
- زبان کتاب: فارسی
- نوع اثر: نمایشنامه تاریخی
- سال انتشار نخستین نسخه کتاب: ۱۳۵۹
- سال چاپ نسخه معرفیشده در فهرست ناشر و فروشندگان: ۱۴۰۴، چاپ سیزدهم
- موضوع: تاریخ ایران، ادبیات نمایشی، عدالت، قدرت و حقیقت
مرگ یزدگرد
لینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود مرگ یزدگرد








