معرفی کتاب
«پایههای دانش» کتابی است که نام آیزاک آسیموف بر جلد آن میدرخشد، اما نه در مقام داستانپرداز علمی-تخیلی، بلکه در نقش معلمی دلسوز که میخواهد نوجوانان را با ریشههای علم آشنا کند. این کتاب در سال ۱۳۵۳ توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با ترجمه منوچهر محمدی شجاع منتشر شد و از آن زمان تاکنون یکی از منابع خواندنی برای آشنایی نسلهای مختلف با تاریخ علم بوده است . آنچه «پایههای دانش» را از کتابهای درسی رایج متمایز میکند، نگاه روایی و داستانگون آن به مفاهیم علمی است. آسیموف که خود یکی از پرکارترین نویسندگان قرن بیستم بود، در این کتاب به جای ارائه خشک و خالی فرمولها و قوانین، سراغ اندیشمندانی میرود که این قوانین را کشف کردند.
محور اصلی کتاب بر محور شخصیتهای کلیدی تاریخ علم میگردد. از تالس و پرسش نخستینش درباره ماهیت جهان، تا فیثاغورس و راز اعداد، از ارشمیدس و کاربرد ریاضیات، تا گالیله و روش آزمایش، از دموکریتوس و ایده اتم، تا لاوازیه و گازها، فارادی و مغناطیس، ژول و انرژی، و در نهایت داروین و انتخاب طبیعی . آسیموف در این کتاب کوشیده است نشان دهد که علم مجموعهای از پاسخهای آماده نیست، بلکه حاصل پرسشگری، خطا و تصحیح مداوم است. او در بخشی از کتاب، با اشاره به تالس، این نکته را به شکلی درخشان بیان میکند: «جهان از چه چیز درست شده است؟ تالس، اندیشمند یونانی، در حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد، به این پرسش اندیشه کرد و به این پاسخ غلط رسید که همه چیز از آب درست شده است. با این حال، این نظر، یکی از مهمترین نظرات در تاریخ علم است. حقیقت این است که بدون چنین اندیشههایی، دانش به وجود نمیآمد» . این پاراگراف کوتاه، به تنهایی فلسفه کل کتاب را آشکار میکند: ارزش پرسش، بیش از پاسخ است.
حال و هوای محتوای اثر آمیختهای است از سادگی بیان و عمق مفاهیم. آسیموف که خود استاد بیوشیمی بود، به خوبی میدانست چگونه مفاهیم پیچیده را به زبانی روان و قابل فهم برای نوجوانان بیان کند. کتاب پر از مثالهای عینی و روایتهای جذاب از زندگی دانشمندان است. یکی از نقاط قوت اصلی کتاب، نثر گیرای آسیموف است که حتی در متون علمی نیز خواننده را همراه خود میکشد . کتاب در حدود ۹۴ صفحه، بسیار مختصر و در عین حال پرمحتواست و هر فصل به یکی از قلههای علم اختصاص دارد. با این حال، همین ایجاز میتواند نقطه ضعف نیز باشد؛ برخی مباحث به قدری فشرده ارائه شدهاند که ممکن است خواننده نوجوان نیاز به منابع تکمیلی داشته باشد. همچنین، با توجه به گذشت نزدیک به پنج دهه از انتشار کتاب، برخی اطلاعات علمی آن ممکن است نیاز به بهروزرسانی داشته باشند. اما آنچه کتاب را همچنان خواندنی میکند، رویکرد تاریخی و فلسفی آن به علم است که با گذشت زمان کهنه نمیشود. آسیموف در این کتاب نه فقط حقایق علمی، بلکه روحیه علمی را به خواننده منتقل میکند.
معرفی نویسنده
آیزاک آسیموف (۱۹۲۰-۱۹۹۲) یکی از بزرگترین نویسندگان داستانهای علمی-تخیلی قرن بیستم و از چهرههای ماندگار تاریخ ادبیات و علم است . او در پتروویچی روسیه متولد شد و در سه سالگی همراه خانواده به آمریکا مهاجرت کرد . آسیموف که استاد بیوشیمی در دانشگاه بوستون بود، زندگیای به شدت پربار داشت؛ او بیش از ۵۰۰ کتاب در طول عمر خود نوشت که موضوعاتشان از علمی-تخیلی و科普 گرفته تا تاریخ، ادبیات و حتی کتاب مقدس را در بر میگرفت . سهگانه «بنیاد» او که در دهه ۱۹۴۰ نوشته شد، در سال ۱۹۶۶ برنده جایزه هوگو به عنوان بهترین مجموعه تاریخ علمی-تخیلی شد . آسیموف همچنین خالق «سه قانون رباتیک» است که تأثیری عمیق بر ادبیات و فلسفه هوش مصنوعی گذاشته است . اما آنچه آسیموف را برای مخاطبان ایرانی جذابتر میکند، ترجمههای متعدد آثارش به فارسی است که از دهههای گذشته تاکنون ادامه داشته و نسلهای مختلفی از نوجوانان ایرانی با قلم او با علم و تخیل آشنا شدهاند.
مشخصات کتاب
- عنوان: پایههای دانش
- نویسنده: آیزاک آسیموف
- مترجم: منوچهر محمدی شجاع
- ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
- سال نشر: ۱۳۵۳
- نوبت چاپ: چاپ اول
- تعداد صفحات: ۹۴ صفحه
- موضوع: علم – تاریخ علم – دانشمندان
- شماره راهنما: آ۵۴۷پ ۵۰۱
-
پایههای دانش
کتاب رایگانلینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود پایههای دانش
