اتر (ETH) ارز دیجیتال بومی شبکه اتریوم است که برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، معروف به «گس» (Gas)، در این شبکه و برنامه‌های ساخته‌شده بر بستر آن استفاده می‌شود. همچنین، اتر از طریق سهام‌گذاری (Staking) به تأمین امنیت شبکه کمک می‌کند و به‌عنوان پول دیجیتال برای پرداخت‌ها و سرمایه‌گذاری نیز کاربرد دارد. این ارز دیجیتال تحت کنترل هیچ نهاد مرکزی، سازمان یا دولتی نیست. اتر از نظر ارزش بازار، یکی از بزرگ‌ترین ارزهای دیجیتال جهان محسوب می‌شود.

اتر که معمولاً با نماد ETH شناخته می‌شود، سوخت اصلی بلاکچین اتریوم است. برخلاف بیت‌کوین که عمدتاً به‌عنوان پول دیجیتال شناخته می‌شود، اتر کاربردهای متنوعی در اکوسیستم اتریوم دارد.

ارز دیجیتال بومی اتریوم، یعنی ETH، برای موارد زیر استفاده می‌شود:

• پرداخت کارمزد تراکنش‌ها (Gas) برای استفاده از شبکه و برنامه‌های آن
• تأمین امنیت شبکه اتریوم از طریق سهام‌گذاری (Staking)

اتر در سال ۲۰۱۵ و هم‌زمان با راه‌اندازی شبکه اتریوم معرفی شد و از آن زمان تاکنون به یکی از بزرگ‌ترین ارزهای دیجیتال جهان تبدیل شده است.

چگونه اتر (ETH) بخریم؟

خرید اتر با توجه به نیازها و محل زندگی شما از روش‌های مختلفی امکان‌پذیر است. برای خرید ETH، همیشه از یک پلتفرم معتبر با امکانات امنیتی قوی استفاده کنید.

کاربران عادی می‌توانند اتر را از طریق صرافی‌های ارز دیجیتال یا برنامه‌های کیف پول خریداری کنند.

روش‌های خرید ETH شامل موارد زیر است:

کارت‌های اعتباری و نقدی: این روش معمولاً امکان خرید سریع اتر را فراهم می‌کند، اما کارمزد آن ممکن است بیشتر باشد.

انتقال بانکی: انتقال بانکی معمولاً زمان بیشتری می‌برد، اما در بسیاری از موارد کارمزد کمتری نسبت به پرداخت با کارت دارد.

پی‌پال (PayPal) و سرویس‌های مشابه: در مناطقی که این خدمات پشتیبانی می‌شوند، ممکن است بتوان از آن‌ها برای خرید اتر استفاده کرد.

خرید برای کسب‌وکارها: صرافی‌ها معمولاً حساب‌های سازمانی با سقف تراکنش بالاتر، پشتیبانی بهتر، امکانات مربوط به رعایت مقررات، تخفیف کارمزد برای معاملات با حجم بالا و تدابیر امنیتی پیشرفته‌تر ارائه می‌دهند.

روش‌های دیگر به‌دست‌آوردن ETH

علاوه بر خرید مستقیم، روش‌های دیگری نیز برای دریافت اتر وجود دارد. برای مثال، می‌توانید از افرادی که می‌شناسید ETH دریافت کنید، در پروتکل‌های امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) نقدینگی فراهم کنید یا با سهام‌گذاری اتر، ضمن کمک به تأمین امنیت شبکه اتریوم، پاداش دریافت کنید.

چگونه اتر (ETH) ارسال و دریافت کنیم؟

ارسال ETH به یک کیف پول ارز دیجیتال و آدرس گیرنده نیاز دارد. برای انجام این کار، باید آدرس گیرنده را وارد کنید، مقدار اتر موردنظر را مشخص کنید، کارمزد تراکنش را بررسی کنید و در نهایت تراکنش را تأیید کنید. طبق توضیحات متن اصلی، تراکنش‌ها معمولاً در کمتر از ۳۰ ثانیه به مقصد می‌رسند؛ بااین‌حال، زمان واقعی به وضعیت شبکه و شرایط تراکنش بستگی دارد. پس از تأیید نهایی، تراکنش‌های اتریوم معمولاً قابل بازگشت نیستند.دریافت ETH نیز فرایند ساده‌ای دارد. کافی است آدرس کیف پول اتریوم خود یا کد QR مربوط به آن را در اختیار فرستنده قرار دهید. پس از تأیید تراکنش در شبکه، موجودی اتر در کیف پول شما نمایش داده می‌شود. بسیاری از کیف پول‌ها نیز هنگام دریافت وجه، اعلان ارسال می‌کنند.

ارسال ETH چقدر طول می‌کشد؟

تراکنش‌های اتر معمولاً در مدت کوتاهی انجام می‌شوند و ممکن است در کمتر از ۳۰ ثانیه در کیف پول مقصد قابل مشاهده باشند. شبکه اتریوم به‌طور معمول تقریباً هر ۱۲ ثانیه یک بلاک تولید می‌کند؛ بااین‌حال، در زمان افزایش ترافیک شبکه، تراکنش‌ها ممکن است برای پردازش در صف انتظار قرار بگیرند.

رسیدن یک تراکنش به مرحله «نهایی‌شدن» (Finality) معمولاً حدود ۱۵ دقیقه طول می‌کشد. این مرحله به معنای رسیدن شبکه به سطحی از اطمینان درباره نهایی‌بودن تراکنش است. این زمان با مدت لازم برای مشاهده اولیه تراکنش در کیف پول تفاوت دارد.هنگامی که ترافیک شبکه افزایش پیدا می‌کند، کاربران می‌توانند با پرداخت کارمزد بالاتر، شانس پردازش سریع‌تر تراکنش خود را افزایش دهند. البته پرداخت کارمزد بیشتر، سرعت بالاتر را تضمین نمی‌کند و نتیجه به شرایط شبکه بستگی دارد.کارمزد تراکنش‌های اتریوم از بخش‌های مختلفی تشکیل می‌شود. بخشی از کارمزد پایه هر تراکنش سوزانده می‌شود و از چرخه عرضه خارج می‌شود، درحالی‌که اعتبارسنج‌ها نیز بابت پردازش و تأیید تراکنش‌ها پاداش دریافت می‌کنند.

هزینه ارسال ETH چقدر است؟

برای انجام تراکنش در شبکه اتریوم باید کارمزد را با ETH پرداخت کنید. میزان این کارمزد به مقدار منابع محاسباتی موردنیاز برای انجام تراکنش، میزان مصرف گس و تقاضای فعلی شبکه بستگی دارد.واحد گس نشان می‌دهد که انجام یک عملیات در شبکه اتریوم به چه میزان منابع محاسباتی نیاز دارد. هرچه عملیات پیچیده‌تر باشد، معمولاً گس بیشتری مصرف می‌کند. از سوی دیگر، قیمت گس با توجه به میزان شلوغی شبکه تغییر می‌کند؛ بنابراین، انجام تراکنش در ساعات کم‌ترافیک ممکن است هزینه کمتری داشته باشد.

هزینه تراکنش‌ها در شبکه اتریوم با توجه به نوع عملیات و میزان گس موردنیاز متفاوت است. بر اساس اطلاعات متن اصلی، هزینه انتقال ETH حدود ۰٫۰۰۲۸ دلار است و برای انجام آن به ۲۱ هزار واحد گس نیاز است. تبدیل توکن‌ها یا سواپ (Swap) معمولاً بین ۱۰۰ هزار تا ۱۵۰ هزار واحد گس مصرف می‌کند و هزینه آن حدود ۰٫۰۱۶ تا ۰٫۰۲۰ دلار برآورد شده است. همچنین، تراکنش‌های پیچیده‌تر در حوزه امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و توکن‌های غیرقابل‌تعویض (NFT) ممکن است به ۲۰۰ هزار تا ۵۰۰ هزار واحد گس نیاز داشته باشند و هزینه آن‌ها حدود ۰٫۰۲۶ تا ۰٫۰۶۶ دلار باشد. البته این ارقام تخمینی هستند و هزینه واقعی تراکنش با توجه به میزان شلوغی شبکه و قیمت گس تغییر می‌کند.این ارقام صرفاً مقادیر درج‌شده در متن مبدأ هستند و نباید آن‌ها را نرخ لحظه‌ای کارمزد اتریوم در نظر گرفت. هزینه واقعی تراکنش ممکن است با توجه به قیمت گس، نوع عملیات و شرایط شبکه متفاوت باشد.

راهکار لایه دوم (Layer 2) برای مقیاس‌پذیری اتریوم

با افزایش محبوبیت اتریوم، پایین نگه‌داشتن کارمزد تراکنش‌ها به یکی از چالش‌های مهم این شبکه تبدیل شده است. راهکارهای لایه دوم یا Layer 2 (L2) با هدف کاهش این هزینه‌ها و افزایش سرعت پردازش تراکنش‌ها توسعه یافته‌اند.

شبکه‌هایی مانند Optimism و Arbitrum تلاش می‌کنند تراکنش‌ها را با هزینه کمتر پردازش کنند و در عین حال از امنیت اتریوم بهره ببرند. این شبکه‌ها بخش زیادی از پردازش تراکنش‌ها را خارج از لایه اصلی انجام می‌دهند و اطلاعات لازم را برای ثبت یا تأیید به اتریوم منتقل می‌کنند.

برای درک بهتر این موضوع، می‌توان شبکه اصلی اتریوم را به یک بزرگراه اصلی تشبیه کرد و شبکه‌های لایه دوم را مسیرهای سریع‌تر و کم‌هزینه‌تری دانست که به کاهش ازدحام کمک می‌کنند.

هزینه انتقال دارایی در برخی شبکه‌های لایه دوم می‌تواند کمتر از ۰٫۰۱ دلار باشد؛ البته این رقم ثابت نیست و به شبکه، نوع تراکنش و شرایط آن بستگی دارد. چنین راهکارهایی می‌توانند استفاده از خدمات مبتنی بر اتریوم را برای کاربران بیشتری امکان‌پذیر کنند. شرکت‌هایی مانند Robinhood، PayPal و Shopify نیز در بخش‌های مختلف اکوسیستم ارزهای دیجیتال و پرداخت‌های دیجیتال فعالیت دارند و ارتباط آن‌ها با این فناوری‌ها بسته به نوع محصول و سرویس متفاوت است.

عرضه کل ETH چقدر است؟

برخلاف بیت‌کوین که حداکثر عرضه آن به ۲۱ میلیون واحد محدود شده است، عرضه اتر از سازوکار پویاتری پیروی می‌کند. تعداد ETHهای در گردش می‌تواند تحت تأثیر میزان صدور اترهای جدید و مقدار اتر سوزانده‌شده تغییر کند.

صدور ETH جدید: پروتکل اتریوم برای پاداش‌دادن به اعتبارسنج‌هایی که در تأمین امنیت شبکه مشارکت می‌کنند، اتر جدید ایجاد می‌کند. میزان صدور این اترها به سازوکار پروتکل و شرایط شبکه بستگی دارد.

سوزاندن کارمزدها: بخشی از کارمزد پایه هر تراکنش به‌طور دائمی سوزانده می‌شود. این فرایند به معنای حذف ETH از چرخه عرضه است و باعث می‌شود آن واحدها دیگر برای استفاده عادی در دسترس نباشند.

تغییرات تورمی و ضدتورمی: اگر مقدار ETH سوزانده‌شده از مقدار اتر جدید بیشتر باشد، عرضه کل می‌تواند کاهش پیدا کند. در مقابل، اگر میزان صدور اتر جدید از مقدار ETH سوزانده‌شده بیشتر شود، عرضه افزایش خواهد یافت.

در نتیجه، میزان استفاده از شبکه اتریوم می‌تواند بر روند عرضه ETH تأثیر بگذارد. افزایش فعالیت شبکه ممکن است میزان سوزاندن کارمزدها را بالا ببرد و فشار ضدتورمی ایجاد کند؛ اما این موضوع لزوماً به معنای کاهش دائمی عرضه نیست.

برای بررسی اطلاعات مربوط به عرضه، تراکنش‌ها و میزان سوزاندن ETH می‌توانید از وب‌سایت‌های Etherscan و Ultrasound Money استفاده کنید.

توزیع ETH چگونه است؟

اتر در میان تعداد بسیار زیادی از آدرس‌های بلاکچین اتریوم توزیع شده است. اطلاعات مربوط به این آدرس‌ها را می‌توان از طریق آمار تعداد آدرس‌های اتریوم در Etherscan بررسی کرد. بااین‌حال، تعداد آدرس‌ها به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که مالکیت ETH تا چه اندازه میان افراد مستقل توزیع شده است؛ زیرا یک شخص یا سازمان می‌تواند چندین آدرس داشته باشد و یک آدرس نیز ممکن است دارایی تعداد زیادی از کاربران را نگهداری کند.

بررسی بخش‌های مختلف توزیع اتر

اترهای سهام‌گذاری‌شده: بخش قابل‌توجهی از ETH برای مشارکت در سازوکار اثبات سهام و تأمین امنیت شبکه سهام‌گذاری می‌شود. این دارایی‌ها در فرایند اعتبارسنجی شبکه مشارکت دارند. اطلاعات مربوط به اعتبارسنج‌ها و اترهای سهام‌گذاری‌شده را می‌توان در وب‌سایت Beaconcha.in مشاهده کرد.

دارایی‌های موجود در صرافی‌ها: صرافی‌های متمرکز بخشی از ETH را برای ارائه خدمات معاملاتی و نگهداری دارایی مشتریان در اختیار دارند. بر اساس منبع ذکرشده در متن اصلی، سهم این پلتفرم‌ها در دوره مورد بررسی حدود ۱۳ تا ۱۶ درصد از عرضه بوده است. این رقم ثابت نیست و با جابه‌جایی دارایی‌ها تغییر می‌کند.

دارایی‌های موجود در قراردادهای هوشمند: مقدار زیادی از اتر در قراردادهای هوشمند مورد استفاده در پروتکل‌های دیفای، پل‌های بلاکچینی و سایر برنامه‌های غیرمتمرکز نگهداری می‌شود. این دارایی‌ها ممکن است متعلق به کاربران مختلفی باشند که از خدمات این برنامه‌ها استفاده می‌کنند.

بنیاد اتریوم: بنیاد اتریوم نیز بخشی از ETH را در اختیار دارد. در متن اصلی، با استناد به گزارش سال ۲۰۲۴ این بنیاد، سهم آن کمتر از ۰٫۳ درصد عنوان شده است. برای بررسی دقیق‌تر، باید گزارش رسمی و تاریخ داده‌های مربوط به موجودی این بنیاد را در نظر گرفت.

چه کسی بیشترین مقدار ETH را در اختیار دارد؟

آدرس‌هایی که بیشترین موجودی ETH را دارند، لزوماً متعلق به افراد ثروتمند یا سرمایه‌گذاران بزرگ نیستند. در بسیاری از موارد، این آدرس‌ها قراردادهای هوشمند یا کیف پول‌های تجمیعی هستند که دارایی تعداد زیادی از کاربران را نگهداری می‌کنند.

قرارداد سپرده‌گذاری بیکن چین (Beacon Chain Deposit Contract): این قرارداد یکی از بزرگ‌ترین آدرس‌های اتریوم از نظر موجودی ETH است. اترهای واریزشده به آن برای مشارکت در سهام‌گذاری و تأمین امنیت شبکه استفاده می‌شوند. این آدرس یک قرارداد هوشمند است و نباید آن را با کیف پول شخصی یک فرد اشتباه گرفت.

قراردادهای هوشمند: برخی از آدرس‌های دارای موجودی بالا به قراردادهای هوشمند برنامه‌های مبتنی بر اتریوم تعلق دارند. این قراردادها ممکن است برای اجرای خدمات امور مالی غیرمتمرکز، پل‌های انتقال دارایی یا سازمان‌های خودگردان غیرمتمرکز (DAO) استفاده شوند. موجودی آن‌ها می‌تواند دارایی سپرده‌گذاری‌شده کاربران مختلف را شامل شود.

حساب‌های تجمیعی صرافی‌ها: صرافی‌هایی مانند Coinbase، Robinhood و Binance ممکن است دارایی تعداد زیادی از مشتریان خود را در کیف پول‌های مشترک نگهداری کنند. بنابراین، موجودی بالای یک آدرس صرافی به این معنا نیست که تمام آن دارایی متعلق به خود صرافی است.

برای مشاهده فهرست آدرس‌های اتریوم با بیشترین موجودی ETH می‌توانید به بخش فهرست حساب‌های Etherscan مراجعه کنید.

چرا توزیع ETH برای تمرکززدایی اهمیت دارد؟

توزیع دارایی‌ها یکی از موضوعات مهم در بررسی تمرکززدایی شبکه اتریوم است؛ زیرا تمرکز بیش‌ازحد دارایی‌ها و قدرت تصمیم‌گیری می‌تواند بر ساختار اقتصادی شبکه تأثیر بگذارد.

بااین‌حال، تمرکززدایی تنها به تعداد دارندگان ETH یا تعداد آدرس‌های کیف پول وابسته نیست. تعداد گره‌های مستقل، توزیع اعتبارسنج‌ها، میزان استقلال زیرساخت‌ها و نحوه مشارکت کاربران در حفظ شبکه نیز اهمیت زیادی دارند.

چه عواملی به ETH ارزش می‌دهند؟

ارزش اتر از مجموعه‌ای از کاربردهای فنی، تقاضای اقتصادی و سازوکارهای عرضه آن ناشی می‌شود. بااین‌حال، این عوامل تضمین نمی‌کنند که قیمت ETH همیشه افزایش پیدا کند.

کاربرد در شبکه: برای انجام بسیاری از عملیات در شبکه اصلی اتریوم باید ETH به‌عنوان کارمزد پرداخت شود. با گسترش استفاده از شبکه و برنامه‌های مبتنی بر آن، تقاضا برای ETH می‌تواند افزایش پیدا کند.

پاداش سهام‌گذاری: افرادی که ETH خود را سهام‌گذاری می‌کنند، در صورت رعایت الزامات شبکه می‌توانند در ازای مشارکت در تأمین امنیت آن پاداش دریافت کنند. این قابلیت ممکن است برای سرمایه‌گذاران فردی و سازمانی جذاب باشد؛ بااین‌حال، پاداش‌ها ثابت یا تضمین‌شده نیستند و سهام‌گذاری نیز با ریسک‌هایی همراه است.

ذخیره ارزش: برخی سرمایه‌گذاران اتر را به دلیل کاربرد گسترده آن در اکوسیستم اتریوم، نوعی دارایی دیجیتال با قابلیت حفظ ارزش در بلندمدت می‌دانند. گاهی از ETH با عنوان «نفت دیجیتال» یاد می‌شود؛ زیرا مانند سوختی برای فعالیت‌های مختلف در این شبکه عمل می‌کند. البته این اصطلاح به معنای تضمین حفظ ارزش یا افزایش قیمت آن نیست.

سازوکار عرضه: سوزاندن بخشی از کارمزدهای تراکنش می‌تواند در دوره‌های افزایش فعالیت شبکه، فشار ضدتورمی ایجاد کند. از زمان اجرای سازوکار سوزاندن کارمزد در سال ۲۰۲۱، مقدار قابل‌توجهی ETH به‌طور دائمی از چرخه عرضه خارج شده است. برای بررسی میزان دقیق ETH سوزانده‌شده می‌توانید به اطلاعات تاریخی Ultrasound Money مراجعه کنید.

در نهایت، قیمت ETH تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله شرایط کلی بازار ارزهای دیجیتال، میزان استفاده از اتریوم، رقابت میان شبکه‌های بلاکچینی، مقررات و شرایط اقتصادی قرار دارد.

توکن رپد اتر (WETH) چیست؟

رپد اتر یا Wrapped ETH که با نماد WETH شناخته می‌شود، توکنی است که ارزش آن بر مبنای نسبت یک‌به‌یک با ETH تعریف شده است. به این معنا که هر یک واحد WETH نماینده یک واحد ETH است که در چارچوب سازوکار مربوط به قرارداد هوشمند پشتیبانی می‌شود.

بسیاری از برنامه‌های غیرمتمرکز و شبکه‌های لایه دوم با استاندارد توکن ERC-20 کار می‌کنند. بااین‌حال، ETH بومی شبکه اتریوم به‌طور مستقیم یک توکن ERC-20 نیست. به همین دلیل، در برخی برنامه‌ها از WETH استفاده می‌شود تا اتر بتواند با قراردادهای هوشمند و برنامه‌هایی که به استاندارد ERC-20 نیاز دارند، سازگار باشد.

در فرایند رپ‌کردن، ETH به یک قرارداد هوشمند واریز می‌شود و در مقابل، مقدار معادل آن WETH ایجاد می‌شود. این توکن می‌تواند در برنامه‌هایی که از استاندارد ERC-20 پشتیبانی می‌کنند، مورد استفاده قرار بگیرد.

کاربردهای رایج WETH عبارت‌اند از:

معاملات در صرافی‌های غیرمتمرکز: در پلتفرم‌هایی مانند Uniswap می‌توان از WETH در جفت‌های معاملاتی استفاده کرد.

وثیقه‌گذاری در پلتفرم‌های وام‌دهی: برخی از خدمات مالی غیرمتمرکز، از جمله Aave، امکان استفاده از توکن‌های سازگار را برای سپرده‌گذاری یا وثیقه‌گذاری فراهم می‌کنند.

فعالیت در بازار NFT: در برخی بازارهای توکن‌های غیرقابل‌تعویض (NFT)، مانند OpenSea، از WETH برای پیشنهاد قیمت یا انجام معاملات استفاده می‌شود.

در صورت پشتیبانی قرارداد هوشمند و برنامه مورد استفاده، می‌توان WETH را به ETH تبدیل کرد. در این فرایند، WETH مربوطه از چرخه خارج می‌شود و مقدار معادل ETH طبق سازوکار قرارداد آزاد می‌شود. این عملیات ممکن است مستلزم پرداخت کارمزد شبکه باشد.بسیاری از برنامه‌های غیرمتمرکز فرایند تبدیل ETH به WETH و برعکس را به‌صورت خودکار یا با چند مرحله ساده در اختیار کاربر قرار می‌دهند.