برای نخستینبار طی سالهای اخیر، آمار رسمی نشان میدهد که تعداد تراکنشهای بانکی در کشور کاهش یافته است. این تغییر مهم در آمار خردادماه شاپرک، نشانهای روشن از ورود اقتصاد ایران به مرحلهای تازه از رکود است. رکودی که کارشناسان هشدار میدهند میتواند در ماههای آینده ابعاد گستردهتری به خود بگیرد.
توقف روند صعودی تراکنشها
شبکه شاپرک بهعنوان مهمترین زیرساخت پرداخت در ایران، همواره آمار رشد تراکنشها را ثبت کرده است. اما خردادماه امسال ورق برگشت؛ برای نخستینبار نهتنها رشد متوقف شد، بلکه تعداد تراکنشها نسبت به سال گذشته کاهش یافت.
این اتفاق به معنای کاهش خرید و فروش روزمره در سطح جامعه است؛ موضوعی که عملاً رکود را در زندگی واقعی مردم و کسبوکارها نشان میدهد.
افت ارزش ریالی تراکنشها
همزمان با کاهش تعداد تراکنشها، ارزش ریالی آنها نیز افت قابل توجهی را تجربه کرده است. به بیان ساده، نهتنها تعداد خریدها کم شده، بلکه مبلغ خریدها هم کوچکتر شده است.
این وضعیت یادآور دورانهای بحرانی اقتصاد ایران است؛ زمانی که بهدلیل فشارهای اقتصادی، گردش پول و حجم معاملات به شدت کاهش یافت.
نقش نرخ بهره در تشدید رکود
یکی از عوامل مهمی که کارشناسان بر آن تأکید دارند، نرخ بهره بالا است.
- نرخ بهره بالا هزینه وام و تأمین مالی را برای شرکتها و فعالان اقتصادی سنگین میکند.
- این موضوع باعث میشود سرمایهگذاری جدید کاهش یابد.
- حتی کسبوکارهای فعال نیز برای تأمین نقدینگی روزمره با مشکل روبهرو میشوند.
در نتیجه، اقتصاد وارد چرخهای میشود که رکود را هر روز عمیقتر میکند.
آینده چه میشود؟
با توجه به آمار خرداد و هشدار کارشناسان، بسیاری معتقدند که موج اصلی رکود در پاییز نمایانتر خواهد شد. کاهش خریدهای روزمره، افت سرمایهگذاری و فشارهای ناشی از سیاستهای پولی همگی دستبهدست هم دادهاند تا اقتصاد در ماههای آینده با چالشهای جدیتری مواجه شود.کاهش تراکنشهای شاپرک شاید در نگاه اول یک عدد ساده باشد، اما در واقع زنگ خطری جدی برای اقتصاد ایران است. این تغییر نشان میدهد مردم کمتر خرید میکنند، کسبوکارها فروش کمتری دارند و پول کمتری در جریان است. در چنین شرایطی، بازنگری در سیاستهای پولی و بهویژه نرخ بهره میتواند یکی از کلیدهای مهم برای جلوگیری از تعمیق بیشتر رکود باشد.
