معرفی کتاب
در میان آثار نثر فارسیِ دورههای میانه، کمتر کتابی را میتوان یافت که همچون «بدایع الوقایع» خواننده را به دلِ زندگیِ روزمرّه، محافل ادبی، آشوبهای سیاسی و زیباییهای بصریِ شهرهای خراسان و ماوراءالنّهر بکشاند. این اثر که به قلم زینالدّین محمود واصفی هروی، شاعر و نویسندهی قرن دهم هجری، نگاشته شده، نه صرفاً یک یادداشت تاریخی، بلکه روایتی زنده و نفسدار از روزگاری است که هرات، مرو و بخارا کانونهای تمدّن و ادب فارسی به شمار میرفتند. واصفی در این کتاب، خاطرات شخصی خود را با مشاهدات اجتماعی، حکایات ادبی و توصیفات شاعرانه درآمیخته و اثری پدید آورده که هم برای پژوهشگر تاریخ ارزشمند است و هم برای خوانندهی عام، لذّتبخش و خواندنی. آنچه «بدایع الوقایع» را از دیگر تذکرهها و تواریخِ همعصرش متمایز میکند، لحن صمیمی و بیتکلّف نویسنده است؛ گویی مخاطب در کنار او نشسته و راوی، بیواسطه با وی سخن میگوید.
محور اصلی کتاب، بازگویی سرگذشت شخصی نویسنده در بستر تحوّلات سیاسی و فرهنگیِ نیمهی دوم قرن نهم و نیمهی نخست قرن دهم هجری است. واصفی از دوران جوانی خود در هرات آغاز میکند، از محافل شعری و مجالس بزم حکایت میگوید، سپس به روایت ایّام اسارتش به دست ازبکان و آوارگی در شهرهای گوناگون میپردازد. در این میان، توصیف آداب و رسوم مردم، معرفی شاعران و هنرمندان، نقل لطایف و حکایات، و بیان جزئیات زندگی شهری و روستایی، همگی دستبهدست هم میدهند تا تصویری چندبُعدی و تمامعیار از جامعهی ایرانیِ آن روزگار ترسیم شود. در حقیقت، «بدایع الوقایع» را میتوان نوعی اتوبیوگرافیِ اجتماعی دانست که در آن، سرنوشت فردی نویسنده با سرنوشت جمعیِ یک تمدّن گره خورده است.
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) دیوان اشعار پروین اعتصامی اثر پروین اعتصامی
دانلود رایگان کتاب مغز رایانه ها، کوچکتر و باهوشتر اثر پیمان برغندان
در باب نکات مهم کتاب، باید گفت که «بدایع الوقایع» از چند جهت اثری برجسته و کمنظیر است. نخست آنکه منبعی دستاول برای شناخت زندگی اجتماعی، ادبی و سیاسی خراسان و ماوراءالنّهر در آستانهی سقوط تیموریان و ظهور صفویان به شمار میرود. دوم، نثر واصفی نمونهای عالی از نثر فنیِ متوسّط است که بدون تکلّفِ بیشازحد، آرایههای ادبی را در خدمت روایت قرار میدهد. سوم، حضور پررنگ شعر در لابلای نثر، کتاب را برای دوستداران ادبیّات فارسی دوچندان جذاب کرده است. با این حال، نباید از برخی نقاط ضعف نیز چشم پوشید: ساختار کتاب گاه پراکنده و فاقد نظم خطّیِ روشن است؛ نویسنده از شاخهای به شاخهی دیگر میجهد و خوانندهای که در جستجوی روایتی پیوسته و منسجم است، ممکن است سررشتهی کلام را از دست بدهد. افزون بر این، گاه اغراقهای شاعرانه و بزرگنماییهای رایج در ادبیّات آن دوره، دقّت تاریخیِ مطالب را زیر سؤال میبرند. همچنین، تکرار برخی مضامین و حکایات در بخشهای مختلف کتاب، میتواند برای خوانندهی امروزی خستهکننده به نظر برسد. با وجود این کاستیها، «بدایع الوقایع» همچنان یکی از شیرینترین و زندهترین متون نثر فارسی است و خواندنش تجربهای یگانه و فراموشنشدنی خواهد بود.
معرفی نویسنده
زینالدّین محمود بن عبدالجلیل واصفی هروی، متخلّص به «اسیر»، در حدود سال ۸۹۰ هجری قمری در شهر هرات دیده به جهان گشود. او در خانوادهای اهل علم و ادب پرورش یافت و از همان نوجوانی به سرودن شعر و شرکت در محافل ادبیِ پرشمار هرات، پایتخت فرهنگی تیموریان، روی آورد. واصفی در جوانی با شاعران و ادیبان بزرگ آن دیار همنشین بود و از مجالس بزم و شعرشان بهرهها برد. امّا سرنوشت، روزگاری سخت بر او رقم زد: در جریان حملات ازبکان به خراسان و سقوط هرات، او به اسارت درآمد و همین واقعهی تلخ، تخلّص «اسیر» را بر او نهاد. واصفی پس از آزادی، سالها در شهرهای گوناگونِ ماوراءالنّهر و خراسان، از جمله بخارا و سمرقند، روزگار گذراند و در دربار برخی امرا و بزرگان به شعرگویی و نویسندگی مشغول بود. او سرانجام در حدود سال ۹۷۰ هجری قمری در بخارا درگذشت. مهمترین اثر بهجامانده از او همین «بدایع الوقایع» است که آن را در اواخر عمر، بهعنوان نوعی جمعبندی از خاطرات و مشاهداتش نگاشت. واصفی شاعری توانا، طنزپردازی تیزبین و راویای خوشذوق بود که نثرش، قرنها پس از او، همچنان تازه و زنده مینماید.
مشخصات کتاب
- نام کامل اثر: بدایع الوقایع
- نام نویسنده: زینالدّین محمود واصفی هروی (اسیر هروی)
- موضوع: خاطرات، ادبیّات فارسی، تاریخ اجتماعی خراسان و ماوراءالنّهر، تذکره
- زبان: فارسی
- تعداد صفحات: ۲۹۰ صفحه
- سال انتشار: ۱۳۸۸ شمسی
- نوبت چاپ: چاپ نخست این ویراست
- ناشر: انتشارات علمی و فرهنگی
- شابک (ISBN): ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۶۳۲-۱
- قطع کتاب: رقعی
- نوع جلد: شومیز (نرم)
- دستهبندی: ادبیّات کلاسیک فارسی / تاریخ و جغرافیا / خاطرهنویسی
- مناسب برای: پژوهشگران ادبیّات فارسی، دانشجویان تاریخ، علاقهمندان به نثر کلاسیک و عموم خوانندگان کنجکاو
بدایع الوقایع
لینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود بدایع الوقایع
دانلود رایگان کتاب سیر حکمت جامعه مدنی از یونان تا جهان مدرن اثر جان ارنبرگ
