معرفی کتاب
در میانه دهه ۱۹۶۰ میلادی، زمانی که ایران در دوران اوج قدرت محمدرضا پهلوی و حمایتهای بیچونوهچرای غرب قرار داشت، صداهای منتقدی از حاشیه امن روزنامهنگاری مستقل به گوش میرسید که پرده از اسرار مگو برمیداشتند. کتابچه «راز یک میلیارد دلار: گزارشی از یک ایرانی تبعید شده»، ترجمهای از یک گزارش تکاندهنده و افشاگرانه است که نخستینبار در سال ۱۹۶۵ در یکی از معتبرترین و جسورترین مجلات سیاسی آمریکا یعنی «مجله نیشن» (The Nation) به چاپ رسید. این اثر ۵۶ صفحهای که توسط «انتشارات پوینده» در ایران منتشر شده است، تنها یک گزارش مالی نیست؛ بلکه روایتی است از تقابل استبداد و آزادی، و روایتگری از زبان کسی که مجبور به ترک وطن شده است. این کتاب برای علاقهمندان به تاریخ معاصر ایران، اسناد تاریخی و روزنامهنگاری تحقیقی، سندی خواندنی و تاملبرانگیز محسوب میشود که در قالب یک فایل پیدیاف ارزشمند، در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.
محور اصلی کتاب، کالبدشکافی یک راز بزرگ مالی و سیاسی در دربار پهلوی و چگونگی انباشت ثروتهای افسانهای در سایه خفقان داخلی است. نویسنده با اتکا به روایتهای یک ایرانی تبعید شده، نشان میدهد که چگونه درآمدهای کلان نفتی و کمکهای خارجی، به جای آنکه صرف آبادانی و رفاه مردم ایران شود، در حسابهای سری، بنیادهای ظاهراً خصوصی و خریدهای تسلیحاتی و لوکس در خارج از مرزها جریان مییابد. این اثر تلاش میکند تا مکانیزمهای پنهانِ تبدیل «ثروت ملی» به «ثروت شخصی-سلطنتی» را افشا کند و همزمان، بهای سنگینی را که مخالفان و روشنفکران برای این سیستم میپردازند (یعنی تبعید، زندان یا سکوت) به تصویر بکشد.
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) طراحی تأسیسات ساختمان با نرمافزار Revit MEP اثر داود محمدی
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) بالتازار و بلموندا اثر ژوزه ساراماگو
در بخشی از متن کتاب میخوانیم که: «ثروتی که از چاههای نفت میجنگد، نه در رگهای تپنده ایران، بلکه در حسابهای سری و صندوقهای امانی بانکهای خارجی انباشته میشود. ایرانی تبعید شده، با چشمانی پر از حسرت و سندی در دست، از سرزمینی میگوید که در آن صدای حقیقت در خفقان ساکت شده و جای آن را صدای سکههای طلا گرفته است. راز یک میلیارد دلار، رازِ خریدنِ سکوتِ یک ملت با پولِ نفتِ آنهاست؛ معاملهای که در آن تاج و تخت حفظ میشود، اما وطن به گروگان میرود.» این لحنِ دراماتیک و افشاگرانه، نشاندهنده حال و هوای محتوای اثر است؛ ترکیبی از دردِ تبعید، خشمِ روزنامهنگاری و اسنادِ پنهانمانده از دیدِ عموم.
از منظر نقد و بررسی، این کتاب دارای نقاط قوت و ضعف مشخصی است. از مهمترین نقاط قوت آن میتوان به «جسارت مطبوعاتی» و «ارزش تاریخی» آن اشاره کرد؛ خواندن این اثر ما را به عقب برمیگرداند تا ریشههای نارضایتیهایی که در نهایت به انقلاب ۵۷ منجر شد را در همان دهه ۶۰ میلادی درک کنیم. همچنین «ایجاز و خلاصهگویی» (در ۵۶ صفحه) از دیگر محاسن آن است که خواننده را خسته نمیکند. اما در سوی دیگر، نقاط ضعف و انتقاداتی نیز بر این اثر وارد است؛ از جمله اینکه «نگاه کاملاً ژورنالیستی» دارد و از عمقِ تحلیلهای آکادمیک و اقتصادیِ دقیق بیبهره است. همچنین، با توجه به اینکه منبع اصلی آن «مجله نیشن» بوده که در آن دهه گرایشهای چپگرایانه و انتقادی شدیدی نسبت به متحدان آمریکا در جنگ سرد داشت، ممکن است «سوگیریهای ایدئولوژیک» در لحن گزارش دیده شود و از دقتِ بیطرفانهِ اسنادِ محض کاسته باشد. با این حال، به عنوان یک سند تاریخی-مطبوعاتی، ارزش خواندن بالایی دارد.
معرفی نویسنده
فرد جی. کوک (Fred J. Cook) یکی از برجستهترین و جنجالیترین روزنامهنگاران تحقیقی آمریکا در قرن بیستم بود که بین سالهای ۱۹۱۱ تا ۲۰۰۳ میزیست. او به دلیل قلم تیزبین، شجاعت در مواجهه با قدرت و افشای فساد در نهادهای بزرگ دولتی و اطلاعاتی شهرت داشت. کوک سالها برای مجلات و نشریات معتبری همچون «مجله نیشن»، «کالیر» و «هارپرز» قلم زد و کتابهای متعددی در زمینه رسواییهای سیاسی، فعالیتهای پنهان سیا (CIA) و افبیآی (FBI) نوشت. سبک نوشتاری او ترکیبی از پیگیریهای خستگیناپذیر، استناد به اسناد درز کرده و روایتگریِ جذاب برای عموم مردم بود. گزارش او درباره «راز یک میلیارد دلار» در ایران، نمونهای از تعهد او به روزنامهنگاری تعهدگراست؛ جایی که او فراتر از مرزهای جغرافیایی آمریکا، به ردیابی فساد و نقض حقوق بشر در کشورهای تحت نفوذ بلوک غرب پرداخته است.
مشخصات کتاب
- عنوان کتاب: راز یک میلیارد دلار (گزارشی از یک ایرانی تبعید شده)
- نویسنده: فرد جی. کوک (Fred J. Cook)
- منبع اصلی: مجله نیشن (The Nation)
- سال انتشار نسخه اصلی: ۱۹۶۵ میلادی
- ناشر فارسی: انتشارات پوینده
- تعداد صفحات: ۵۶ صفحه
- قالب ارائه شده در سایت: فایل پیدیاف (PDF)
راز یک میلیارد دلار
لینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود راز یک میلیارد دلار
دانلود رایگان کتاب خارج از محدوده تاریخ ایران اثر م.ح. اشرفزاده
