معرفی کتاب
تاریخ معاصر ایران همواره با نام امیرکبیر گره خورده است؛ نامی که بیش از هر چیز با اصلاحات ساختاری، تأسیس دارالفنون و سرانجام تراژیک تداعی میشود. اما در میان انبوه کتابهایی که به زندگینامه یا اقدامات عمرانی این صدراعظم بزرگ پرداختهاند، کمتر اثری را میتوان یافت که با عینک «مطالعات امنیتی» به کالبدشکافی دوران صدارت او بپردازد. کتاب «اندیشه امنیتی امیرکبیر» نوشته دکتر سید اصغر میرجعفری، دقیقاً در همین نقطه کور تاریخی قرار میگیرد و تلاش میکند تا با نگاهی تحلیلی و نوین، لایههای پنهان سیاستهای امیر در مواجهه با تهدیدات داخلی و خارجی را واکاوی کند. این اثر کوتاه اما عمیق، فرصتی را فراهم میآورد تا از زاویهای متفاوت به چرایی و چگونگی تلاشهای امیر برای حفظ تمامیت ارضی و استقلال ایران در طوفان سهمگین رقابتهای استعماری قرن نوزدهم بنگریم.
محور اصلی کتاب حول مفهوم «امنیت ملی» در اندیشه و عمل امیرکبیر میچرخد. نویسنده با عبور از روایتهای صرفاً تاریخی، نشان میدهد که چگونه امیرکبیر امنیت را نه صرفاً در دفع خطر بیگانگان (روس و انگلیس)، بلکه در ایجاد یکپارچگی داخلی، تمرکزگرایی قدرت، نوسازی ارتش و ایجاد اقتصاد مستقل میدیده است. کتاب استدلال میکند که از منظر امیر، امنیت پایدار بدون داشتن یک دولت مرکزی مقتدر، نیروی نظامی مدرن و مردمی آگاه از منافع ملی امکانپذیر نبوده است. در واقع، کتاب تلاش میکند ثابت کند که امیرکبیر پیش از آنکه صرفاً یک اصلاحطلب باشد، یک استراتژیست و معمار امنیت در ایرانِ تار و مارِ قاجاری بوده است.
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) هرآنچه دوست داری از دست خواهی داد اثر استیون کینگ
خرید کتاب الکترونیکی (PDF) شایو پایین رفتن خورشید اثر اوسامو دازای
حال و هوای محتوای اثر، ترکیبی از تحلیل سیاسی و بسترشناسی تاریخی است؛ فضایی که خواننده را به دربار پرالتهاب ناصرالدینشاه و اتاقهای فکر صدراعظمی میبرد که دغدغهاش نجات ایران از فروپاشی بود. در بخشی از متن کتاب می خوانیم که: «امنیت در اندیشه امیرکبیر، تنها به معنای دفع خطر خارجی و بستن مرزها نیست، بلکه به معنای ایجاد تعادل قوا در درون و بیرون است. امیر به خوبی دریافته بود که تا زمانی که شکاف میان دولت و ملت پر نشود و ارتشی ملی و مدرن که حافظ منافع کشور باشد تشکیل نگردد، هیچ معاهدهای نمیتواند ضامن امنیت ایران باشد. تأسیس دارالفنون و اعزام دانشجو، در واقع حلقههای زنجیره امنیت ملی بودند که امیر برای تضمین آینده این مرز و بوم طراحی کرده بود.» این لحن تحلیلی، به خواننده نشان میدهد که چگونه اقدامات فرهنگی و نظامی امیر، در یک دکترین امنیتی منسجم جای میگرفتهاند.
از منظر نقاط قوت و ضعف، باید گفت که بزرگترین نقطه قوت این کتاب، تغییر زاویه دید از «تاریخنگاری سنتی» به «تحلیل امنیتی» است که باعث میشود خواننده امروزی ارتباط معناداری میان گذشته و مفاهیم مدرن امنیت ملی برقرار کند. نثر روان، پرهیز از اطالهگویی و ارائه یک تصویر منسجم از استراتژی امیر، از دیگر ویژگیهای مثبت اثر است. اما در سوی دیگر، برخی منتقدان معتقدند که با توجه به حجم اندک کتاب (۱۲۹ صفحه)، نویسنده از پرداختن به جزئیات اسنادی و آرشیوی در سطح کلان معذور بوده و گاهی اوقات کلیات امنیتی بر جزئیات تاریخی غلبه پیدا کرده است. همچنین، جای خالی یک مطالعه تطبیقی میان اندیشه امنیتی امیرکبیر و همتایان معاصر او در عثمانی یا مصر (مانند محمدعلی پاشا) در این اثر کوتاه احساس میشود؛ با این حال، این کتاب به عنوان یک مقدمه مفهومی و تحلیلی، کاملاً موفق و راهگشاست.
معرفی نویسنده
دکتر سید اصغر میرجعفری، از پژوهشگران و مولفان برجسته در حوزه تاریخ معاصر ایران، جامعهشناسی سیاسی و مطالعات امنیتی است. ایشان با تکیه بر سالها تحقیق و مطالعه در اسناد تاریخی و متون علوم سیاسی، رویکردی تحلیلی و میانرشتهای به رویدادهای تاریخی دارند. دکتر میرجعفری در آثار خود همواره کوشیده است تا از دام روایتهای صرفاً توصیفی فاصله گرفته و چراییِ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران را با استفاده از نظریههای روز علوم اجتماعی و امنیتی واکاوی کند. کتاب «اندیشه امنیتی امیرکبیر» نمونهای بارز از دغدغهمندی ایشان در بازشناسی الگوهای بومی امنیت و حکمرانی در تاریخ ایران است که نشان از تسلط مولف بر هر دو حوزه تاریخ و مطالعات استراتژیک دارد.
مشخصات کتاب
- عنوان کتاب: اندیشه امنیتی امیرکبیر
- نویسنده: دکتر سید اصغر میرجعفری
- ناشر: انتشارات دیدهبان
- محل و سال انتشار: تهران، ۱۳۹۹
- تعداد صفحات: ۱۲۹ صفحه
- موضوع: تاریخ معاصر ایران، مطالعات امنیتی، اندیشه سیاسی
- شابک: 978-600-96790-9-6
کتاب اندیشه امنیتی امیرکبیر
لینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود کتاب اندیشه امنیتی امیرکبیر
