معرفی کتاب
کتاب «مأموریت برای وطنم» یکی از مهمترین، خواندنیترین و در عین حال جنجالیترین اسناد تاریخی معاصر ایران است که سالها پس از نگارش، همچنان به عنوان یک منبع دستاول برای درک ذهنیت حاکم بر ایران در دهههای ۳۰ و ۴۰ شمسی شناخته میشود. این اثر که در اصل به زبان انگلیسی و در اوج قدرت محمدرضا پهلوی نوشته و منتشر شده است، تنها یک کتاب خاطرات ساده نیست؛ بلکه ترکیبی از یک اتوبیوگرافی سیاسی و یک مانیفست توسعهگرایی است. برای هر خوانندهای که به دنبال درک چرایی و چگونگی تصمیمات کلان در دوران پهلوی دوم است و میخواهد بداند یک پادشاه چگونه به نقش خود در تاریخ و جغرافیای سیاسی خاورمیانه مینگریسته، خواندن این کتاب ۴۵۱ صفحهای تجربهای بیبدیل و روشنگر خواهد بود.
محور اصلی کتاب را میتوان در تقاطع «تاریخ شفاهی یک حکومت» و «ترسیم نقشهی راه برای نوسازی ایران» جستجو کرد. نویسنده در این اثر تلاش میکند تا ضمن مرور تاریخچه سلسله پهلوی و چالشهای به قدرت رسیدن خود در دوران اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، به تشریح دکترین سیاسی و اجتماعی خود بپردازد. تمرکز ویژهی کتاب بر روی مفاهیمی چون «انقلاب سفید»، اصلاحات ارضی، اعطای حقوق سیاسی به زنان، نبرد با استعمار و جایگاه ایران در جنگ سرد است. در واقع، محور اصلی اثر، ترسیم مسیری است که شاه معتقد بود ایران را از یک کشور سنتی و عقبمانده، به یک قدرت بزرگ صنعتی و مدرن در سطح جهان تبدیل خواهد کرد.
حال و هوای محتوای اثر، آمیزهای از غرور ملی، عزم راسخ برای نوسازی و لحنی تدافعی در برابر منتقدان داخلی و خارجی است. لحن نویسنده در سراسر کتاب، قاطع، میهنپرستانه و سرشار از خوشبینی به آیندهی ایران است و او خود را نه صرفاً یک پادشاه، بلکه معمار یک تحول عظیم تاریخی میداند. در بخشی از متن کتاب میخوانیم که: «من همواره بر این باور بودهام که پادشاه تنها یک مقام تشریفاتی نیست، بلکه مأموری است که باید نبض زمان خود را در دست بگیرد. مأموریت من برای وطنم، رها کردن ایران از قید و بندهای قرون وسطایی و رساندن آن به دروازههای تمدن بزرگ بود. ما باید زمین را به کشاورز میدادیم، سواد را به روستاها میآوردیم و به زنان کرامت انسانیشان را بازمیگرداندیم. این راهی بود که در آن با مخالفتهای بسیاری روبهرو شدم، اما ایمان داشتم که تاریخ قضاوت خواهد کرد و نسلهای آینده ایران، این تلاشهای خستگیناپذیر را درک خواهند کرد.»
از نقاط قوت این کتاب میتوان به ارائه روایتی دستاول از رویدادهای حساس تاریخی، تحلیل دقیق ژئوپلیتیک خاورمیانه در دوران جنگ سرد و تشریح بیپردهی برنامههای توسعهای (مانند انقلاب سفید) از زبان مجری اصلی آنها اشاره کرد؛ این اثر به خواننده نشان میدهد که انگیزههای پشت پردهی مدرنیزاسیون سریع ایران چه بوده است. اما در مقابل، نقاط ضعف و انتقادات وارد شده بر اثر نیز در همین پاراگراف قابل بررسی است؛ مهمترین نقد به این کتاب، یکطرفه بودن روایت و فقدان خودانتقادی است. نویسنده در این کتاب هیچگاه به نقد ساختار سیاسی بسته، محدودیتهای دموکراتیک، نقش نهادهای امنیتی در خفقان سیاسی و یا شکاف عمیق طبقاتی که در نهایت منجر به فروپاشی حکومتش شد، نمیپردازد و تمام تمرکز خود را بر دستاوردهای عمرانی و اقتصادی معطوف میکند که باعث میشود کتاب بیشتر شبیه به یک بیانیه توجیهی باشد تا یک اثر تاریخی بیطرفانه.
معرفی نویسنده
محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران، در ۴ آبان ۱۲۹۸ در تهران متولد شد و در شهریور ۱۳۲۰ در شرایط اشغال ایران توسط متفقین و پس از تبعید پدرش (رضاشاه)، در سن ۲۲ سالگی بر تخت پادشاهی نشست. دوران حکومت ۳۸ سالهی او با فراز و نشیبهای بسیاری همراه بود؛ از ملی شدن صنعت نفت و کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گرفته تا اجرای طرحهای جسورانهی اصلاحی تحت عنوان «انقلاب سفید» و تبدیل ایران به یکی از قدرتهای نظامی و اقتصادی منطقه. با وجود دستاوردهای چشمگیر در زمینههای زیرساختی، صنعتی و آموزشی، شیوهی حکومتداری او، به ویژه در دههی آخر حکومتش که با استبداد سیاسی، فساد مالی و بیتوجهی به آزادیهای اجتماعی و مذهبی همراه بود، موجب نارضایتی گستردهی اقشار مختلف مردم گردید. این نارضایتیها در نهایت در بهمن ۱۳۵۷ به انقلاب اسلامی منجر شد و او مجبور به ترک ایران گردید. محمدرضا پهلوی پس از ماهها سرگردانی در کشورهای مختلف، سرانجام در ۵ مرداد ۱۳۵۹ در قاهره مصر درگذشت و در مسجد الرفاعی در کنار جمال عبدالناصر به خاک سپرده شد.
مشخصات کتاب
- عنوان کامل: مأموریت برای وطنم
- نویسنده: محمدرضا پهلوی
- موضوع: خاطرات سیاسی، تاریخ معاصر ایران، بیانیه توسعه و مدرنیزاسیون
- تعداد صفحات: ۴۵۱ صفحه
-
مأموریت برای وطنم
کتاب رایگانلینک دانلود آماده است. روی دکمه زیر کلیک کنید.
دانلود مأموریت برای وطنم
