در سال‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام مالیاتی ایران، افزایش شفافیت و جلب اعتماد مردم نسبت به نحوه هزینه‌کرد مالیات‌ها بوده است. در پاسخ به این چالش، طرح «نشان‌دار کردن مالیات‌ها» به اجرا درآمد؛ طرحی نوآورانه که نه‌تنها شفافیت در هزینه‌کرد منابع عمومی را تضمین می‌کند، بلکه با مشارکت مردم در تعیین محل مصرف مالیات، حس اعتماد و تعلق اجتماعی را تقویت می‌کند.

مالیات از تکلیف اجباری به ابزار توسعه

در چارچوب این طرح، هر مودی مالیاتی می‌تواند انتخاب کند که مالیات پرداختی او صرف چه پروژه‌ای و در کدام منطقه شود. 🚰 این تغییر بنیادین، مالیات را از یک تکلیف اجباری به یک ابزار مشارکت مردمی در توسعه کشور تبدیل کرده است. وقتی مردم می‌بینند مالیاتشان مستقیماً در تکمیل مدارس، جاده‌ها یا پروژه‌های آب‌رسانی به کار گرفته می‌شود، دیدگاه منفی نسبت به مالیات کاهش یافته و انگیزه فرار مالیاتی کم می‌شود.

موفقیت عملی طرح در سال 1403

عملکرد طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها در سال 1403 بسیار موفق بود. بیش از 1915 پروژه عمرانی در سراسر کشور با منابع مالیاتی نشان‌دار شده تکمیل شد و مردم با مشاهده نتیجه مستقیم پرداخت‌های خود، به نظام مالیاتی اعتماد بیشتری پیدا کردند. این تجربه نه تنها شفافیت مالی را محقق کرد، بلکه یک پیوند اعتماد میان مردم و دولت ایجاد نمود.

توسعه طرح در سال 1404

با توجه به موفقیت سال نخست، دولت در سال 1404 تصمیم گرفت اعتبارات این طرح را 50 درصد افزایش دهد. این افزایش منابع، تمرکز ویژه‌ای بر پروژه‌های حیاتی مانند رفع ناترازی انرژی، توسعه زیرساخت‌های راه و آب و توجه به مناطق محروم دارد. به این ترتیب، مالیات مردم بیش از پیش در خدمت عدالت منطقه‌ای و تأمین نیازهای اساسی کشور قرار خواهد گرفت.

نظر نماینده مجلس

محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، درباره اهمیت طرح اظهار داشت:

«یکی از مزیت‌های مهم طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها، مشارکت دادن مودیان بخش مشاغل در تعیین محل مصرف مالیات است. این امر موجب تقویت حضور مردم در فرآیندهای حکمرانی و توسعه زیرساخت‌های کشور می‌شود.»

وی افزود:

«افزایش تمکین و رضایت از نظام مالیاتی با مشارکت مردم در تعیین محل مصرف مالیات رقم می‌خورد. در سال 1404، مودیان بخش مشاغل بیش از 18.2 هزار میلیارد تومان منابع مالیاتی خود را در زمینه توسعه زیرساختی کشور و بر اساس انتخاب خود هزینه خواهند کرد.»

طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها نمونه‌ای موفق از شفافیت، مشارکت مردم و اعتمادسازی در نظام مالیاتی ایران است. این تجربه نشان می‌دهد که وقتی مالیات‌ها به طور مستقیم در پروژه‌های ملموس هزینه شود، مردم نه تنها به پرداخت مالیات راغب‌تر می‌شوند، بلکه حس تعلق و مشارکت اجتماعی آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

منبع: خبرگزاری تسنیم، ۲۵ شهریور ۱۴۰۴