کسب سود با ریسک پایین، هدف بسیاری از معاملهگران حرفهای است. یکی از استراتژیهای مطرح برای کاهش ریسک در بازارهای مالی، استراتژی اسپرد است. این روش به معاملهگر اجازه میدهد از اختلاف قیمتها یا نرخها در زمانهای مختلف و یا بین داراییهای مشابه استفاده کند و با حداقل ریسک، سود کسب نماید.استراتژی اسپرد به خصوص در بازار آتی کالا محبوبیت زیادی دارد. در این مقاله، شما با مفهوم استراتژی اسپرد تقویمی و نحوه کاربرد آن در معاملات آتی کالا آشنا خواهید شد.
انواع استراتژی اسپرد در بازارهای مالی
پیش از ورود به استراتژی اسپرد تقویمی، ضروری است با انواع اسپرد آشنا شویم. به طور کلی، سه نوع اسپرد در بازارهای مالی وجود دارد:
| نوع اسپرد | توضیح |
|---|---|
| اسپرد درون کالایی (Intra-Market Spread) | اختلاف قیمت یک دارایی با زمان سررسیدهای متفاوت |
| اسپرد درون بازاری (Inter-Exchange Spreads) | اختلاف قیمت داراییهای متفاوت اما نزدیک به هم، با زمان سررسید یکسان |
| اسپرد میان بازاری (Intermarket Spread) | اختلاف قیمت داراییهای مشابه در بازارهای مختلف |
💡 نکته: استراتژی اسپرد در بازار مشتقه، مانند قراردادهای آتی و اختیار، بسیار کاربردی است. در ایران، اسپرد درون کالایی یا اسپرد تقویمی رایجترین نوع اسپرد در قراردادهای آتی است.
اسپرد تقویمی در معاملات آتی کالا چیست؟
اسپرد تقویمی (Calendar Spread) به معاملهگر امکان میدهد تا همزمان دو قرارداد آتی با سررسیدهای متفاوت از یک دارایی پایه را خرید و فروش کند.
مثال عملی:
فرض کنید اختلاف قیمت تسویه بین دو سررسید یک قرارداد آتی زیاد است:
- معاملهگر پیشبینی میکند قیمت سررسید نزدیک افزایش و قیمت سررسید دور کاهش مییابد.
- در نتیجه، خرید قرارداد سررسید نزدیک و فروش قرارداد سررسید دور انجام میشود.
در حالت عکس، اگر اختلاف قیمت تسویه کم باشد و انتظار میرود فاصله قیمتی افزایش یابد:
- معاملهگر میتواند فروش قرارداد نزدیک و خرید قرارداد دور را انتخاب کند.
🔹 مزیت کلیدی: این روش باعث کاهش نوسانات سود و زیان میشود، زیرا زیان در یک قرارداد اغلب با سود قرارداد دیگر جبران میشود.
نحوه استفاده از استراتژی اسپرد در قراردادهای آتی کالا
برای بررسی امکان استفاده از استراتژی اسپرد، میتوان نرخ بهره معاملات در سررسیدهای مختلف قراردادهای آتی را با فرمول زیر محاسبه کرد:
- F: قیمت تسویه سررسید جاری
- S₀: قیمت تسویه سررسید قبلی
مثال عملی با دادههای قراردادهای آتی صندوق طلا (۱۴۰۲)
| ردیف | نام قرارداد آتی | تاریخ سررسید | تعداد روز باقیمانده تا سررسید | قیمت تسویه امروز | نرخ بهره | فاصله قیمتی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | صندوق طلا خرداد ۱۴۰۲ | ۳۱ خرداد | ۱۱ | ۱۸۷.۲۱۷ | – | – |
| ۲ | صندوق طلا مرداد ۱۴۰۲ | ۲۵ مرداد | ۶۷ | ۱۹۶.۱۹۱ | ۲۹٪ | ۸.۹۷۴ |
| ۳ | صندوق طلا مهر ۱۴۰۲ | ۲۶ مهر | ۱۳۰ | ۲۰۷.۸۳۱ | ۳۴٪ | ۱۱.۶۴۰ |
| ۴ | صندوق طلا آذر ۱۴۰۲ | ۲۲ آذر | ۱۸۶ | ۲۲۱.۰۹۱ | ۳۹٪ | ۱۳.۲۶۰ |
| ۵ | صندوق طلا بهمن ۱۴۰۲ | ۱۱ بهمن | ۲۳۵ | ۲۳۹.۵۰۶ | ۴۷٪ | ۱۸.۴۱۵ |
🔹 تحلیل: بیشترین فاصله قیمتی بین سررسیدهای آذر و بهمن (۱۸,۴۱۵) است. بنابراین، معاملهگر میتواند خرید سررسید نزدیک (آذر) و فروش سررسید دور (بهمن) انجام دهد.
محاسبه سود استراتژی اسپرد و بستن موقعیتها
در نهایت، انتظار میرود اختلاف نرخ بهره بین قراردادها کاهش یابد و در نتیجه، سود حاصل شود.
| اسپرد | صندوق طلا (بهمن) | صندوق طلا (آذر) | توضیح |
|---|---|---|---|
| ۲۴.۰۰۰ | ۲۴۰.۰۰۰ فروش | ۲۲۲.۰۰۰ خرید | قیمت ورود به قرارداد |
| (۱۰.۰۰۰) | ۲۳۰.۰۰۰ خرید | ۲۲۹.۰۰۰ فروش | قیمت خروج از قرارداد |
| ۱۰.۰۰۰ | ۷.۰۰۰ | سود و زیان هر قرارداد | |
| ۱۷.۰۰۰ | – | سود کل استراتژی اسپرد |
💡 با توجه به اندازه قرارداد ۱۰۰۰ واحد و وجه تضمین ۷,۳۰۰,۰۰۰ تومان، بازده استراتژی اسپرد حدود ۲۳٪ میباشد.
مزایای استفاده از اسپرد تقویمی در قراردادهای آتی کالا
استفاده از استراتژی اسپرد تقویمی چندین مزیت کلیدی برای معاملهگران دارد:
۱. کاهش نوسان و ریسک ⚖️
زیان یک قرارداد اغلب با سود قرارداد دیگر جبران میشود و نوسانات شدید بازار تأثیر کمتری روی سرمایه میگذارد. این ویژگی برای معاملهگران محافظهکار بسیار جذاب است.
۲. کاهش نیاز به وجه تضمین 💰
با استفاده از اسپرد، معاملهگر میتواند از تخفیف بین سررسیدها در وجوه تضمین استفاده کند. مثال: با مبلغ وجه تضمین یک قرارداد، میتوان همزمان خرید و فروش دو قرارداد با سررسیدهای متفاوت انجام داد و به این ترتیب اهرم مالی افزایش پیدا میکند.
۳. انعطافپذیری بیشتر و پیشگامی در معاملات ⏱️
معاملات اسپرد نیاز کمتری به رصد لحظهای قیمتها دارند و به معاملهگر چشمانداز طولانیتری از تغییرات بازار ارائه میکنند. این موضوع باعث افزایش انعطافپذیری و سرعت تصمیمگیری میشود.
جمعبندی
استراتژی اسپرد تقویمی، ابزاری قدرتمند برای معاملهگران حرفهای و محافظهکار است. این استراتژی:
- ریسک را کاهش میدهد
- بازدهی مناسب با سرمایه کمتر ارائه میدهد
- انعطافپذیری و چشمانداز بهتر نسبت به تغییرات بازار فراهم میکند
🔹 معاملهگران موفق از طریق تحلیل دقیق بازارها و مقایسه سررسیدهای مختلف، فرصتهای سودآور اسپرد را شناسایی میکنند. استفاده از این استراتژی در بازارهای آتی و مشتقه میتواند ابزاری کلیدی برای کاهش ریسک و افزایش بازدهی باشد.
سخن پایانی
استراتژی اسپرد تقویمی یک روش علمی و کمریسک برای کسب سود در بازارهای مالی است. معاملهگران با تحلیل دقیق نرخ بهره و اختلاف قیمت قراردادهای آتی، میتوانند سود مستمر و قابل پیشبینی به دست آورند.
این استراتژی نه تنها در بازار آتی کالا بلکه در سایر بازارهای مالی نیز قابل استفاده است. بنابراین، آشنایی کامل با انواع اسپرد و مدیریت حرفهای موقعیتها، کلید موفقیت در معاملات اسپرد خواهد بود.
منبع: خبرگزاری آگاه تاریخ درج: ۲۵ مرداد ۱۴۰۲
