بانک مرکزی اعلام کرده است که از این پس ارائه بسیاری از خدمات بانکی، از صدور دستهچک گرفته تا افتتاح حساب و کارت بانکی جدید، تنها در صورتی امکانپذیر خواهد بود که متقاضی دارای کدپستی معتبر و ثبتشده در سامانه املاک و اسکان باشد. تاکنون ۲۵ بانک کشور به این سامانه متصل شدهاند و سایر بانکها نیز بهزودی ملزم به اتصال خواهند شد.
پیشینه طرح و آغاز اتصال به سامانه املاک و اسکان 📊
به گفته مسئولان بانک مرکزی، این فرآیند از سال گذشته با هدف شفافسازی اطلاعات مشتریان بانکی و جلوگیری از پولشویی آغاز شده است. در ابتدا، اولین خدمتی که مشمول این قانون شد، صدور دستهچک بود. به این ترتیب اگر فردی کدپستی معتبر در سامانه املاک و اسکان نداشته باشد، امکان دریافت دستهچک جدید برای او فراهم نخواهد بود.
این اقدام در راستای مبارزه با حسابهای اجارهای، پولشویی و تخلفات مالی اجرا شد و به تدریج در حال گسترش به سایر خدمات بانکی است.
گسترش محدودیتها به سایر خدمات بانکی 🛑💳
حمیدرضا آذرگون، مدیر اداره نظارت بر مبارزه با پولشویی بانکی، اعلام کرده است که در گام بعدی، خدمات بانکی پایه مانند افتتاح حساب، صدور یا تعویض کارت بانکی، اعطای تسهیلات و حتی خدمات اعتباری نیز به ثبت و صحت کدپستی معتبر در سامانه املاک و اسکان منوط خواهد شد.یعنی عملاً هیچ خدمتی بدون ارائه کدپستی معتبر در بانکها انجام نمیشود و مشتریان باید قبل از مراجعه به بانک، وضعیت کدپستی خود را در این سامانه بررسی و اصلاح کنند.
اتصال بانکها به سامانه املاک و اسکان 🏛️🔗
تا امروز حدود ۲۵ بانک کشور به سامانه املاک و اسکان متصل شدهاند و امکان استعلام کدپستی از این مسیر برای آنها فراهم است. بانک مرکزی همچنین تاکید کرده که در حال پیگیری اتصال کامل همه بانکها به این سامانه است.با این حال، برخی مشکلات فنی و زیرساختی هنوز وجود دارد که کارشناسان بانک مرکزی در حال رفع آن هستند. پس از تکمیل این فرآیند، تمامی بانکها موظف خواهند بود تنها بر اساس اطلاعات سامانه املاک و اسکان خدمات ارائه دهند.
کنترلهای نظارتی بانک مرکزی ⚖️🕵️
بانک مرکزی تاکید کرده است که از طریق سامانه نهاب، امکان ارائه خدمات بانکی بدون استعلام از سامانه املاک و اسکان بهطور کامل مسدود خواهد شد. یعنی حتی اگر بانکی بخواهد بهطور مستقیم و بدون استعلام خدماتی ارائه کند، سیستم اجازه چنین کاری را نخواهد داد.این اقدام در حقیقت یک نوع کنترل سیستمی است تا اطمینان حاصل شود که هیچ بانک یا موسسه مالی نتواند از اجرای قانون سر باز زند.
هدف اصلی این طرح چیست؟ 🎯
اجرای این طرح چند هدف مهم را دنبال میکند:
- مبارزه با پولشویی و تخلفات مالی: با داشتن اطلاعات دقیق محل سکونت افراد، امکان سوءاستفاده از حسابهای بانکی و دستهچکها کاهش پیدا میکند.
- شناسایی دقیق مشتریان بانکی: بانکها میتوانند مطمئن شوند که فرد متقاضی واقعاً صاحبخانه یا ساکن آدرس معرفیشده است.
- جلوگیری از حسابها و کارتهای اجارهای: یکی از معضلات شبکه بانکی، حسابهای اجارهای بود که اغلب برای تخلفات مالی مورد استفاده قرار میگرفت.
- هماهنگی با سایر نهادهای دولتی: این طرح باعث میشود دادههای بانکها و سامانه املاک و اسکان یکپارچه شوند و دولت تصویری دقیقتر از وضعیت اقتصادی و سکونتی افراد داشته باشد.
تاثیر این تغییر بر مشتریان بانکی 👨👩👧👦💼
از این پس مشتریان بانکی باید به چند نکته توجه داشته باشند:
- اگر کدپستی خانه یا محل سکونتشان در سامانه املاک و اسکان ثبت نشده یا اشتباه است، قبل از مراجعه به بانک باید آن را اصلاح کنند.
- دریافت خدماتی مانند افتتاح حساب، صدور کارت جدید، تسهیلات بانکی یا حتی تعویض کارت بانکی بدون کدپستی معتبر امکانپذیر نخواهد بود.
- کسانی که خانه یا ملک خود را اجاره دادهاند یا در آدرسی غیر از سند مالکیت سکونت دارند، باید اطلاعات خود را بهروز کنند.
چالشها و انتقادات احتمالی 🚧🤔
هرچند این طرح در ظاهر بسیار مثبت و مفید به نظر میرسد، اما برخی چالشها نیز وجود دارد:
- پیچیدگی برای افراد فاقد سند رسمی: بسیاری از مردم در خانههای قدیمی یا املاکی زندگی میکنند که هنوز سند تکبرگ ندارند و ممکن است در ثبت کدپستی به مشکل بخورند.
- مشکلات مستأجران: مستأجرانی که آدرس آنها دائم تغییر میکند، باید به طور مداوم کدپستی خود را بهروز کنند.
- کندی خدمات در ابتدای اجرا: تا زمانی که زیرساختهای فنی بانکها و سامانه املاک کامل نشود، احتمال اختلال و تأخیر در ارائه خدمات وجود دارد.
- نیاز به اطلاعرسانی گستردهتر: بسیاری از مردم هنوز از این تغییرات بیخبرند و ممکن است هنگام مراجعه به بانک با مشکلات غیرمنتظره مواجه شوند.
راهکارهایی برای مشتریان بانکی 📌✅
برای جلوگیری از بروز مشکل، پیشنهاد میشود افراد اقدامات زیر را انجام دهند:
- بررسی و اصلاح وضعیت کدپستی در سامانه املاک و اسکان.
- بهروزرسانی اطلاعات شخصی و سکونتی در بانکهای خود.
- مشاوره گرفتن از بانک یا شعبه در صورت بروز اشکال در ثبت آدرس.
- استفاده از راهنماها و بخشهای پشتیبانی سامانه املاک برای اصلاح اطلاعات.
آینده اجرای طرح در شبکه بانکی ایران 🔮🇮🇷
با توجه به سخنان مسئولان بانک مرکزی، فاصله چندانی تا اجرای کامل این طرح باقی نمانده است. در آینده نزدیک، تمام خدمات بانکی پایه مشروط به استعلام از سامانه املاک و اسکان خواهد شد.این تحول میتواند شبکه بانکی ایران را شفافتر و سالمتر کند، اما در عین حال نیازمند همکاری جدی مردم و بهروزرسانی دقیق دادههاست .بانک مرکزی ایران با جدیت به دنبال ایجاد شفافیت بیشتر در نظام بانکی است. اتصال بانکها به سامانه املاک و اسکان و منوط کردن خدمات بانکی به ثبت کدپستی معتبر، اقدامی است در راستای مبارزه با پولشویی، کاهش حسابهای اجارهای و شناسایی بهتر مشتریان.هرچند اجرای این طرح ممکن است در ابتدا برای برخی افراد سختیهایی ایجاد کند، اما در بلندمدت منجر به شفافیت مالی، افزایش امنیت بانکی و اعتماد بیشتر به سیستم بانکی کشور خواهد شد.
منبع خبر: خبرگزاری تسنیم
تاریخ درج خبر :22 شهریور 1404
